Nr 15 – Emanacje. Profesorowi Jerzemu Malinowskiemu w 70. Urodziny Pod redakcją naukową: dr AGNIESZKI KLUCZEWSKIEJ-WÓJCIK i prof. JANA WIKTORA SIENKIEWICZA, redaktor: GRAŻYNA RAJ
Spis treści: Przedmowa; Tabula Gratulatoria; Bibliografia prac Profesora Jerzego Malinowskiego; Teresa Śmiechowska, Sprzymierzony ze Sztuką; Dorota Grubba-Thiede, (Bio)Różnorodność badań nad sztuką. O pracach naukowych, wydawniczych i wspólnotowo-integracyjnych Profesora Jerzego Malinowskiego. Kontekst Polskiego Instytutu Studiów nad Sztuką Świata.
Część I. Imitacje świata: Justyna Sprutta, Recepcja kultu Słońca w sztuce dawnych Słowian Europy Środkowo-Wschodniej; Andrzej Rozwadowski, Obrazy z przeszłości w teraźniejszości: współczesne transformacje sztuki naskalnej; Ewa Kubiak, Beateria Santa Rosa Cusco; Tomasz Torbus, O przedstawieniach prekolumbijskich bóstw na meksykańskich muralach czasów porewolucyjnych; Swietłana Czerwonnaja, Z historii rosyjskiej nauki o sztukach pięknych, nauczania uniwersyteckiego oraz życia artystycznego w Moskwie w połowie XX wieku (kilka stron wspomnień autorskich) [po ros., z polskim wstępem] ; Jerzy Uścinowicz, Sacrum w ruinie?; Ewa Bobrowska, Wieki średnie, zimna wojna i Polacy we Francji, czyli Louisa Grodeckiego pośmiertny powrόt do polskich korzeni; Juliusz A. Chrościcki, Marzenia o wielkiej wystawie… w Paryżu; Teresa Grzybkowska, Emil Nolde. Niemiecka legenda. Czy wielki artysta stoi poza dobrem i złem?; Anna Markowska, „Tamten”. O reprezentacji w sztuce pop-artu; Eleonora Jedlińska, Zdrada i kara. Obrazy Anselma Kiefera z cyklu „Lilith”; Agnieszka Kluczewska-Wójcik, Wartość symboliczna czy wartość finansowa? Sztuka współczesna i jej uwarunkowania instytucjonalne.
Część II. Gdzie Wschód spotyka Zachód: Ewa Rynarzewska, Społeczna funkcja koreańskiego „tańca lwów” (saja ch’um): między obrzędem rytualnym a sztuką teatralną; Józef Dąbrowski, Kwestia jedwabiu w wynalazku papieru przez Cai Luna; Bogna Łakomska, Znaczenie Gegu yaolun 格古要論 – XIV-wiecznego poradnika antykwarycznego dla rozwoju wiedzy i kultury materialnej Chin; Karolina Pawlik, Księżycowe bramy na rozstajach dróg. Plakat kalendarzowy i chińskie zmagania z tradycją; Krzysztof Morawski, Stupy ołtarzowe z obszaru buddyzmu tybetańskiego w zbiorach Muzeum Azji i Pacyfiku – ewolucja form i symbolika; Dorota Kamińska-Jones, Agnieszka Staszczyk, Nacjonalistyczny kontekst przedstawień bóstw na świątyniach Birlów w Indiach
Część III. Sztuka i historia: Beata Purc-Stępniak, Znaczenie okazałej figury św. Michała Archanioła w tryptyku „Sąd Ostateczny” Hansa Memlinga; Magdalena Olszewska, Między ogrodem a obrazem. Symboliczny kontekst parku opackiego w Oliwie jako przykład dziedzictwa kulturowego zapisanego w ideowej korespondencji między malarstwem a sztuką ogrodów; Irena Rolska, Ostatnia z rodu – Marianna z hrabiów Granowskich; Beata Biedrońska-Słota, Obicia, kołtryny, szpalery, jedwabie, kobierce, pasy. Charakterystyka nowożytnych tkanin krakowskich kręgu mecenatu mieszczańskiego; Dominik Ziarkowski, Cztery drogi, czyli o narodzinach polskiej historii sztuki; Lejła Chasjanowa, Dyplomacja „artystyczna” Jana Matejki i obchody tysięcznej rocznicy zgonu świętego hierarchy Metodego w Welehradzie; Maria Nitka, Siemiradzki i krąg artystów z via Margutta; Małgorzata Reinhard-Chlanda, Siemiradzki w Galicji w relacjach „Czasu” 1872-1903; Iwona Luba, Azjatyckie peregrynacje Przecława Smolika; Krzysztof Stefański, Motywy malarskie we wnętrzach łódzkich rezydencji fabrykanckich na wybranych przykładach; Małgorzata Omilanowska, Bruno Paprocki. Między Francją, Polską, Peru i Paragwajem; Joanna Kucharzewska, Od kamienicy mieszczańskiej do ekskluzywnego domu towarowego – historia przekształceń budynków przy Rynku Staromiejskim 36-37 w Toruniu; Elżbieta Matyaszewska, Toruński przystanek na artystycznej drodze Zygmunta Tomkiewicza; Aneta Pawłowska, Postać Wacława Korabiewicza na tle współczesnych mu polskich kolekcjonerów sztuki afrykańskiej.
Część IV. U źródeł polskiej awangardy: Małgorzata Geron, Listy z Paryża Tytusa Czyżewskiego; Dorota Kudelska, Krótkie spotkanie form przed definitywnym rozstaniem. Johannes Itten i Tytus Czyżewski; Anna Wierzbicka, Wokół jednego obrazu; Andrzej Pieńkos, „Poznał dogłębnie sztukę wszystkich ludów i epok”. Jerzy Klemens Święciński, polski rzeźbiarz z Rumunii i Kraju Basków; Zofia Krasnowolska-Wesner, Ciało. Temat ciała w twórczości polskich artystów inspirowanych ezoteryką z początku XX wieku (Dunikowski, Biegas); Irena Kossowska, Meandry realizmu w międzywojennej Polsce; Marzena Królikowska-Dziubecka, Zapomniany „Łukaszowiec”; Katarzyna Kulpińska, Okruchy talentu. Przypomnienie Andrzeja Rubinrota; Lechosław Lameński, Konkurs na projekt pomnika Adama Mickiewicza w Wilnie w 1925 roku w świetle badań naukowych; Jurij Biriulow, Jan Lewiński oraz architekci Lwowa końca XIX i początku XX wieku.
Część V. Unicestwione tradycje: Eliza Ptaszyńska, Adolf Edward Herstein; Dominika Buchowska, Znad Wisły do Whitechapel: artyści polsko-żydowskiego pochodzenia w Wielkiej Brytanii na początku XX wieku; Monika Czekanowska-Gutman, Recepcja motywu Piety w sztuce wybranych artystów żydowskich i chrześcijańskich z Polski w XX w.; Renata Piątkowska, Między milczeniem a krzykiem. Zagłada we wczesnej twórczości Marka Oberländera;
Małgorzata Stępnik, Unheymlekh – unheimlich – uncanny. Niesamowite dzieło Shelomo Selingera.
Część VI. Studia o sztuce nowoczesnej: Miłosz Thiede, „Dotykając światła” – sztuka polska w latach 1955-2000; Ewa Toniak, Wirtualnie obecna. Alina Ślesińska w Brazylii; Anna Dzierżyc-Horniak, „Każda forma ekspresji jest zdeterminowana przez swój czas”. Forma utopijna i forma niemożliwa w ujęciu Zbigniewa Gostomskiego; Łukasz Guzek, Leszek Przyjemski i jego „ulubiony krajobraz”; Jan Wiktor Sienkiewicz, Michała Jackowskiego Carrara Północy; Irina Gavrash, Nagrodzone starania Waleriana Borowczyka (1923-2006) i Jana Lenicy (1928-2001). O wspólnych animacjach eksperymentalnych; Magdalena Howorus-Czajka, Komiksowość polskiej ilustracji książkowej – próba diagnozy zjawiska.
Polski Instytut Studiów nad Sztuką Świata & Wydawnictwo TAKO, Warszawa- Toruń 2020,
ISSN 1730-0215 ISBN 978-83-956575-3-5 (472 s.) (Dofinansowanie Urząd Marszałkowski Woj. Pomorsko-Kujawskiego)
