Hasło Instytutu
Polska wersja Polska wersja Polska wersja English version

AKTUALNOŚCI

2019-01-28

Z wielkim żalem żegnamy

Profesora Witolda Dobrowolskiego

 

 

 

Archeologa klasycznego i historyka sztuki

Profesora (em.)  Uniwersytetu Warszawskiego

i Kuratora Sztuki Starożytnej Muzeum Narodowego w Warszawie

 

Autora publikacji wydawanych przez Instytut i współpracownika „Korpusu dzieł malarskich Henryka Siemiradzkiego”.

2019-01-28

Zarząd  informuje:

 

Komunikat Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego

z dnia 18 stycznia 2019 w sprawie

 

wykazu wydawnictw publikujących recenzowane monografie naukowe

 

zawiera jako poz. 309 Polski Instytut Studiów nad Sztuką Świata

w poziomie I wykazu z  80 punktami.

2019-01-25

 

Prezentacja pisma Dagerotyp w Muzeum Fotografii w Krakowie

 

 

     Dyskusja w trakcie spotkania z udziałem Moniki Kozień, Marka Janczyka i dr Magdaleny Furmanik-Kowalskiej (fot. Aleksandra Görlich)

 

      Po sukcesie warszawskiego spotkania promocyjnego poświęconego najnowszemu numerowi czasopisma „Dagerotyp. Studia z teorii i historii fotografii” zespół redakcyjny zdecydował się zorganizować cykl wydarzeń oscylujących wokół periodyku także w innych polskich miastach. W dniu 31 stycznia 2019 r. Muzeum Fotografii w Krakowie podjęło się roli gospodarza debaty zatytułowanej Fotografia i sztuka. Temat ten stanowił bowiem punkt wyjścia dossier tematycznego aktualnego – wydanego w listopadzie 2018 roku – numeru „Dagerotypu” (nr 25/2018).

    Obrady otworzył dyrektor Muzeum Fotografii, Marek Świca, który po powitaniu gości podkreślił jak istotne jest inwestowanie w rozwój badań nad fotografią. Następnie głos zabrał profesor Jerzy Malinowski, prezes Polskiego Instytutu Studiów nad Sztuką Świata (PISnSŚ) a także przewodniczący Rady Naukowej czasopisma. Przybliżył on zebranym narodziny idei założenia Stowarzyszenia Historyków Fotografii (SHF) oraz historię swej współpracy z profesor Wandą Mossakowską, która była inicjatorką założenia „Dagerotypu” w 1993 roku. W imieniu SHF wystąpiła wice-prezeska tej organizacji, Barbara Kosińska-Filocha, która zrelacjonowała dotychczasowe dzieje „Dagerotypu” i jego wieloletnią tradycję, dzięki której pismo posiada już silnie ugruntowaną pozycję w polskim środowisku naukowym. Weronika Kobylińska-Bunsch, zastępca redaktorki naczelnej, przedstawiła przyświecające obecnemu wcieleniu „Dagerotypu” założenia, które przekładają się m.in. na poszerzenie jego zakresu tematycznego, wypracowanie nowej struktury pisma oraz jego dwujęzyczność. W trakcie wystąpień podkreślano, że inicjatywa wydawania „Dagerotypu”, która narodziła się na łonie SHF i jest przez to stowarzyszenie kontynuowana, znalazła teraz wsparcie także dwóch nowych partnerów: PISnSŚ oraz MHF.

    Następna część spotkania koncentrowała się na debacie dotyczącej skomplikowanych relacji fotografii z innymi mediami. Moderowania dyskusji podjął się Marek Janczyk, członek redakcji „Dagerotypu” oraz kurator w MHF. Jego rozmówczyniami była Monika Kozień (MHF), autorka jednego z tekstów publikowanych w aktualnym „Dagerotypie” oraz członkini redakcji – Magdalena Furmanik-Kowalska (PISnSŚ). W toku debaty zwrócono uwagę na problem definiowania ontologicznego statusu fotografii. Marek Janczyk podkreślił, że z tym zagadnieniem ściśle wiąże się współczesna refleksja teoretyczna, dotykająca nie tylko fotografii, ale i szeroko rozumianej sfery wizualności. Wobec heterogenicznych strategii artystycznych musimy uznać płynność granic poszczególnych dziedzin wypowiedzi twórczej. Możliwość zmiany sposobów interpretacji europocentrycznej kultury wizualnej dzięki spojrzeniu przez pryzmat sztuki Dalekiego Wschodu zasugerowała Magdalena Furmanik-Kowalska. Monika Kozień opowiedziała jak zmiany w dyskursie naukowym wpłynęły na poszerzanie zainteresowań Muzeum Fotografii i aktualną strategię dotyczącą pozyskiwania nowych nabytków do kolekcji tej instytucji. Postawione tezy tym silniej wybrzmiały w otoczeniu rozwieszonych w siedzibie MHF prac Bronisława Schlabsa z lat 80. XX wieku: nie sposób ich jednoznacznie sklasyfikować, gdyż w autorski, unikatowy sposób łączą świat malarstwa i fotografii, balansując na pograniczu różnych mediów.

                                                                    Weronika Kobylińska-Bunsch

 

 

2019-01-02

 

Projekty

Rezydencje i siedziby szlacheckie na ziemiach wschodnich dawnej Rzeczpospolitej 

Sprawozdanie z projektu badawczego

 

Dawne  województwo podolskie

W 2018 roku dobiegł końca czteroletni projekt badawczy pt. Rezydencje na ziemiach wschodnich dawnej Rzeczpospolitej – województwo podolskie, finansowany przez Fundację Lanckorońskich. Realizatorami projektu byli członkowie Polskiego Instytutu Studiów nad Sztuką Świata: dr hab. Joanna Kucharzewska, dr Wioletta Brzezińska-Marjanowska, mgr inż. arch. Marcin Brzeziński. Celem projektu było wykonanie kart inwentarzowych dawnych polskich pałaców znajdujących się obecnie na terenie ukraińskiego Podola. Zamieszczono w nich informację o historii obiektu, szczegółowy opis architektoniczny, ocenę stanu zachowania oraz wskazano najpilniejsze postulaty konserwatorskie. Wykonano architektoniczny rzut przyziemia każdego z pałaców oraz szczegółową dokumentację fotograficzną. Realizacja projektu odbywała się w czterech etapach, podczas których wykonywano badania in situ w następujących miejscowościach:

pierwszy etap: Dunajowce, Hołozubińce, Michałówka, Malejowce, Gorczyczna, Otrokow, Czarnokozińce, Ostrowczany, Paniowce, Kuryłowce Murowane, Howory i Maków;

drugi etap: Biliczyn, Bujwołowce, Gródek, Grzymałów, Kolędziany, Mielnica, Mikulińce, Skała Podolska, Strusów, Zeleszczyki;

trzeci etap: Bołszowce, Chorostków, Hadynkowce, Jabłonów, Jazłowiec, Koropiec, Płotycz, Potok Złoty, Psary, Raj, Rohatyn, Suszczyn;

czwarty etap: Brzeżany, Czarnokońce Wielkie, Czarny Ostrów, Derażnia, Dzielińcze, Jezupol, Kozowa, Liczkowce, Nyżnie, Ostrów, Podhajce, Szariwka, Tarnopol, Wodiczki, Zbaraż;

Podstawową publikacją dającą pogląd na zasób dóbr majątkowych na terenach dawnej Rzeczpospolitej (w tym na terenie ukraińskiego Podola) jest monumentalna praca Romana Aftanazego „Dzieje rezydencji na dawnych kresach Rzeczpospolitej” (t. 9, Wrocław 1996). Ze względu na to, że od pierwszego wydania minęło ponad 20 lat, a wiadomości tam zawarte oparte były na źródłach archiwalnych oraz relacji dawnych właścicieli, potomków rodzin i naocznych świadków, natomiast nie odnosiły się do rzeczywistego stanu obiektów, uznano za konieczne wykonanie badań in situ.

W wielu miejscowościach znajdowały się duże zespoły architektoniczne w połączeniu z rozległymi parkami krajobrazowymi. Ponad 1/3 obiektów już dziś nie istnieje, lub znajduje się w stanie katastrofy budowlanej, wykluczającym dalsze użytkowanie a nawet procesy rewitalizacyjne. Kres świetności rezydencji na terenach wschodnich przyszedł wraz z I wojną światową, następnie dzieła zniszczenia dokonały wojna polsko-bolszewicka, II wojna światowa, oraz powojenna polityka ZSRR. Nawet jeśli obiekty pałacowe i dworskie po działaniach wojennych ocalały nigdy już nie powrócono do stanu pierwotnego, ani nie przywrócono dawnych funkcji. Podstawowym działaniem w okresie sowieckim było gruntowne przekształcenie wnętrz, które miało zatrzeć charakterystyczny układ prywatnego obiektu rezydencjonalnego oraz nadać mu nowe funkcje ogólnospołeczne. Powszechnym stało się  urządzanie szkół, szpitali, sanatoriów czy prewentoriów dla dzieci. Po 1991 roku, tj. po uzyskaniu przez Ukrainę suwerenności, sytuacja dawnych polskich majątków nie uległa zasadniczej zmianie. W budynkach pałacowych utrzymano – nadane po II wojnie światowej – funkcje edukacyjno-opiekuńcze, a ze względu na obniżenie dotacji państwowych, część tych instytucji znacznie podupadła, część zaprzestała w ogóle działalności. Opustoszałe obiekty z roku na rok niszczeją lub ulegają dewastacji. Tylko nieliczne z nich przeszły w ręce prywatne, ale w wielu przypadkach zmieniony status własnościowy nie wpłynął pozytywnie na stan zachowania obiektów zabytkowych.  

Badania prowadzone na Podolu w latach 2015-2018, które objęły w sumie ponad 65 obiektów, pozwoliły na zweryfikowanie stanu wiedzy o zespołach rezydencjonalnych oraz zgromadzenie pokaźnego materiału dokumentującego stan faktyczny.

Cząstkowe rezultaty badań były upubliczniane np. na konferencji naukowej w Charkowie, Białymstoku, Warszawie, Rzeszowie oraz prezentowane były w formie artykułów. Poniżej zamieszczamy spis referatów wygłoszonych na konferencjach oraz artykułów dotyczących tematyki polskich rezydencji na Podolu.

Konferencje:

°         III Międzynarodowy kongres naukowy pt. Stan badań nad wielokulturowym dziedzictwem dawnej Rzeczpospolitej, Białystok 1-3 października 2015. Tytuł referatu: Rezydencje na ziemiach wschodnich dawnej Rzeczpospolitej – Podole. Projekt naukowo-badawczy (W.Brzezińska-Marjanowska)

°         Sympozjum międzynarodowe pt. Ukraińsko-polskie architektoniczne wizje: spojrzenie poprzez czasy i epoki/ „Ўкрaiнcько-Пoльські Aрхітектypнi вiзії: погяд крізь часи та епохи; organizowane przez: Charkowski Narodowy Uniwersytet Gospodarki Miejskiej imienia O.M.Beketowa/ Харківсъкий націоналъний унівepcитeт місъкого господаpcтва iмені  O.M.Бекетова; 15-16 kwietnia 2016r. Tytuł referatu: Nieistniejące rezydencje na Podolu – w Czarnokozińcach, Paniowcach i Ostrowczanach (J.Kucharzewska)

 

°         Ogólnopolska konferencja naukowa pt. Zagłada ziemiaństwa polskiego na dawnych ziemiach wschodnich Rzeczypospolitej w latach 1917-1921. Wybrane problemy. Organizator konferencji: Instytut Pamięci Narodowej, Warszawa; 17-18 listopada 2017r. Tytuł referatu: Stan zachowania obiektów pałacowych na terenie Podola w oparciu o wybrane przykłady (J.Kucharzewska)

°         IV Międzynarodowy kongres naukowy: Stan badań nad wielokulturowym dziedzictwem dawnej Rzeczypospolitej pod patronatem MKiDzN, MNiSzW, Marszałka Województwa Podkarpackiego, Rzeszów-Jarosław 3-5 października 2018r. Tytuł referatu: Zespół pałacowy w Chorostkowie na Ukrainie – historia i problematyka konserwatorska (J.Kucharzewska); Tytuł referatu: Rezydencje na ziemiach wschodnich dawnej Rzeczypospolitej – Podole, cz. IV. Projekt naukowobadawczy realizowany w 2018 r. (W.Brzezińska-Marjanowska) 

 

Artykuły:

°         Kucharzewska J.,  Nieistniejące rezydencje na Podolu – w Czarnokozińcach, Paniowcach i Ostrowczanach, [w:] Ўкраїнсько-Польські архітектўрні візії: погляд крізь часи та епохи / Ukrainian-polish architectural visions: a look through the times and epochs, Харкків 2016, s. 92-101, ISBN 978-966-400-391-6

°         Kucharzewska J., Stan zachowania polskich obiektów pałacowych na terenie Podola w oparciu o wybrane przykłady, Studia z architektury nowoczesnej, t.6, red. J.Kucharzewska, Toruń 2018, s. 25-46, ISSN 2084-0713

Projekt badawczy Rezydencje na ziemiach wschodnich dawnej Rzeczpospolitej - województwo podolskie, wpisuje się w obszar szerokich badań prowadzonych przez  Polski Instytutu Studiów nad Sztuką Świata. Warto przypomnieć, że w latach 2007-2011 przeprowadzono pełną dokumentację opisową, fotograficzną oraz pomiarowo-rysunkową 80 zespołów rezydencjonalnych w dawnym województwie wołyńskim. Projekt ten został sfinansowany ze środków Departamentu Dziedzictwa Narodowego Ministerstwa Kultury i Dziedzictwa Narodowego. Efektem prac jest monografia dr Wioletty Brzezińskiej-Marjanowskiej pt. Klasycystyczne założenia pałacowo-ogrodowe na Wołyniu około 1780 – 1831, Toruń-Warszawa 2015.                                      

 Dr hab. Joanna Kucharzewska

 


 

Dawne Województwo Wileńskie

Polski Instytut Studiów nad Sztuką Świata w ramach współpracy z Narodowym Instytutem Polskiego Dziedzictwa Kulturowego za Granicą Polonika koordynuje projekt badawczy nad rezydencjami i siedzibami szlacheckimi na terenie dawnego Wielkiego Księstwa Litewskiego (w granicach z 1772 r.). Merytoryczną koncepcję opracował i naukową stronę moderuje prof. Tadeusz Bernatowicz z Instytutu Historii Sztuki Uniwersytetu Łódzkiego. W pracach bierze udział zespół młodych uczonych m. in. mgr Alina Barczyk, dr Marcel Knyżewski, mgr Katarzyna Schatt-Babińska, mgr Maria Brodzka-Bestry. Celem projektu jest kompleksowe rozpoznanie historii, wartości kulturowych oraz charakterystyka typologiczna architektury pałaców, dworów oraz szlacheckich domów mieszkalnych. W badaniach wykorzystywane są nieznane i niewykorzystywane dotąd źródła oraz materiały pozyskane w archiwach nie tylko polskich, ale przechowywanych w Rosji, na Białorusi, Litwie i Ukrainie. W szerszym planie jest to kontynuacja i rozwinięcie działań na rzecz ochrony i utrwalania pamięci o dziedzictwie kulturowym prowadzonych przez znakomitych badaczy Romana Aftanazego i Andrzeja Ciechanowieckiego. Współczesne metody badawcze, internetowa dostępność do rzadkich materiałów czy utrwalone mechanizmy kwerend pozwalają na głębszą i szerszą prezentację siedzib szlacheckich. Materiały z prowadzonych od kilku lat kwerend stanowią znakomitą wartość historyczną, genealogiczną i architektoniczną, zwłaszcza, że postępująca destrukcja budynków oraz adaptacje do nowych funkcji powodują zacieranie oryginalnej formy, zacieranie historii i pamięci o ich właścicielach. Opracowane monografie poszczególnych obiektów publikowane będą w kolejnych tomach obejmujących poszczególne województwa. Obecnie w przygotowaniu znajdują się rezydencje Wilna i województwa wileńskiego, ale sukcesywnie trwa kompleksowe zbieranie materiałów do baz danych obejmujących również pozostałe województwa dawnego Wielkiego Księstwa Litewskiego.

Prof. Tadeusz Bernatowicz

 


Słownik artystów polskich na obczyźnie od XIX do XXI wieku, cz. I. Sprawozdanie

W listopadzie 2018 roku została zrealizowana pierwsza część nowatorskiego w dziejach współczesnej polskiej historii sztuki projektu zaplanowanego przez Polski Instytut Studiów nad Sztuką Świata jako Słownik artystów polskich na obczyźnie, we współpracy  z  Narodowym Instytutem Polskiego Dziedzictwa Kulturowego za Granicą „POLONIKA”, który finansuje badania. W skład Komitetu Redakcyjnego, składającego się z samodzielnych pracowników naukowych, wchodzą prof.   Jerzy Malinowski,  prof.  Jan Wiktor Sienkiewicz i dr hab. Katarzyna Kulpińska.

W ramach prac badawczych I części dotyczącej polskiego dziedzictwa kulturowego w Wielkiej Brytanii, Francji i Kanadzie w XX wieku, a zwłaszcza od 1945 do 1989 roku,   opracowano pełny indeks nazwisk działających w tych krajach artystów i osób związanych ze sztuką (krytyków sztuki, marszandów), opracowano raporty studyjne prezentujące dzieje i charakter polskiego środowiska artystycznego w wymienionych wyżej krajach,  zebrano także materiały ikonograficzne i archiwalne. Finalnym efektem pracy są biogramy (z możliwie najpełniejszą bibliografią) kilkudziesięciu polskich artystów: osiemnastu artystów związanych z Wielką Brytanią (wykonawcy: prof. zw. dr hab. Jan Wiktor Sienkiewicz, dr Monika Szczygieł-Gajewska, mgr Ewa Sobczyk), dziesięciu artystów działających we Francji (wykonawcy: dr hab. Katarzyna Kulpińska, dr Magdalena Sawczuk) i trzydziestu tworzących w Kanadzie (wykonawca: dr Katarzyna Szrodt).

Słownik docelowo obejmie twórczość artystyczną (plastyczną i architektoniczną) będącą dziełem polskich artystów (także tych pochodzących z mniejszości narodowych) tworzących w krajach osiedlenia na całym świecie po 1945 roku. Biogramy artystów i osób związanych ze sztuką będą sukcesywnie opracowywane w kolejnych latach. Przygotowany materiał będzie wprowadzony również na platformę internetową. Efektem prac planowanych na kolejny rok (prowadzonych w tym samym zakresie archiwalno-dokumentacyjnym i redakcyjnym) będzie publikacja I tomu Słownika polskich artystów plastyków na obczyźnie w układzie holenderskim, od A do Z.

Warto podkreślić, że do tej pory nie powstał żaden słownik, który obejmowałby twórczość plastyczną i architektoniczną polskich artystów tworzących na obczyźnie i ludzi zasłużonych dla życia artystycznego po 1945 roku.                                                               


Dr hab. Katarzyna Kulpińska

 


 

 18 biogramów polskich artystów tworzących po drugiej wojnie światowej w Wielkiej Brytanii, zostało opracowanych przez Monikę Szczygieł-Gajewską, Ewę Sobczyk i Jana Wiktora Sienkiewicza, zostało opracowanych do powstającego w ramach współpracy Polskiego Instytutu Studiów nad Sztuką Świata i Narodowego Instytut Polskiego Dziedzictwa Kulturowego za Granicą POLONIKA „Słownika polskich artystów plastyków w Wielkiej Brytanii w XX wieku”. Podobnie jak redagowany równolegle „Słownik polskich artystów plastyków we Francji w XX wieku” oraz „Słownik polskich artystów plastyków w Kanadzie”, słownik polskich artystów tworzących od XIX do XXI wieku na Wyspach Brytyjskich i w Irlandii Północnej, będzie jednym z tomów „Słownika polskich artystów na obczyźnie od XIX do XXI wieku”. Hasła (obejmujące artystów z Wielkiej Brytanii, Francji i Kanady, a w dalszej kolejności z innych krajów – jak Włochy, Rosja, Niemcy), w pierwszej fazie publikacyjnej ukażą się na platformie internetowej, a następnie w formie drukowanej. „Słownik polskich artystów na obczyźnie od XIX do XXI wieku” wpisuje się w szereg przedsięwzięć badawczo-naukowych i publikacyjnych w zakresie polskiego dziedzictwa kulturowego na emigracji, prowadzonych od kilku lat przez Polski Instytut Studiów nad Sztuką Świata. Poprzedziły je m.in. takie wydawnictwa jak: opublikowany w języku angielskim tom studiów pt. Art of the United Kingdom of Great Britain and Northern Ireland & Republic of Ireland in 20th–21st Centuries and Polish–British & Irish Art Relation, pod red. A. Geron, J. Malinowskiego i J.W. Sienkiewicza, Toruń 2015 oraz  Paris et les artistes polonais / Paris and the Polish Artists 1945–1989, pod red. M. Geron, J. Malinowskiego i J.W. Sienkiewicza, Toruń 2018.                                                    

Prof. Jan Wiktor Sienkiewicz

 


W ramach projektu realizowanego przez Polski Instytut Studiów nad Sztuką Świata i Narodowy Instytut Polskiego Dziedzictwa Kulturowego za Granicą – POLONIKA, którego efektem ma być powstanie Słownika Artystów Polskich na Obczyźnie, przygotowywane są materiały, dotyczące polskich artystów plastyków na emigracji w Kanadzie po 1939 roku. Pierwsza partia materiału, została przekazana  NIPDKzG – POLONIKA, pod koniec listopada 2018 roku, zawiera trzydzieści biogramów artystów plastyków tzw. „fali wojennej”. Z grupy około stu polskich plastyków, których wojenne losy zmusiły do emigracji w Kanadzie, wybrałam 30 artystów. Są to: Daniela Agopsowicz, Bolesław Baran, Anna Batory, Zofia Bobrowska, Alfred Birkenmajer, Eugeniusz Chruścicki, Henryk Nowina-Czerny, Aleksander Oleśko-Ferworn, Eugenia Greinert, Henryk Hoenigan, Oktawian Jastrzębski, Ewa Jaworska, Jan Kamieński, Stefan Kątski, Maya Lightbody, Stefan Liszkowski-Leskard, Janina Lubojańska, Rafał Malczewski, Bronka Michałowska, Maria Strawińska-Mazur, Zygmunt Sygililla-Mazur, Mieczysław Miet-Podgrabiński, Anna Sołtan-Romer, Zofia Dembowska-Romer, Krystyna Sadowska, Mary Schneider, Roman Schneider, Genowefa Staroń, Helena Róża Suska, Hermina Thau.  Artystom tym udało się powrócić do  twórczości w nowym kraju, zaznaczyć swoją obecność w kanadyjskim i polonijnym życiu artystycznym, w kilku przypadkach – odcisnąć piętno w sztuce kanadyjskiej. W wybranej grupie są także artyści, którzy kontynuowali twórczość pozostając w cieniu, nie wychodząc poza środowisko polonijne, jednak rozdział kanadyjski dopełnia ich polską i wojenną biografię artystyczną, pokazując złożoność adaptacji artysty na kanadyjskim gruncie kulturowym, językowym i społecznym. Stworzenie wiarygodnego biogramu artysty z pokolenia wojennego polegało na nieustannej weryfikacji informacji pochodzących z różnych źródeł. Nierzadko dziennikarze kanadyjscy, ze względu na trudności w pokonaniu bariery językowej (nie wszyscy polscy artyści posługiwali się biegle językiem angielskim lub francuskim), zamieszczali w recenzjach z wystaw niedokładne informacje. Ten sam problem pojawia się w recenzjach w prasie polonijnej, co wynikało z niskiego poziomu dziennikarstwa, ale niejednokrotnie sami artyści podawali mylne daty urodzin, informacje o studiach czy swoich osiągnięciach przedwojennych. Wojna zniszczyła ich dorobek twórczy, artyści przybyli do Kanady bez prac, którymi mogliby się legitymować, nierzadko również bez dokumentacji osiągnięć przedwojennych - pod każdym względem było to zaczynanie życia od zera. Ale także dorobek kanadyjski stanowi dla badacza wyzwanie, bowiem brak jest polskiego archiwum artystycznego w Kanadzie, brak polskich nazwisk w ekspozycjach stałych ważnych muzeów i galerii kanadyjskich. Organizacje polskie nie kupowały prac polskich twórców, niewiele zdjęć prac publikowano w prasie kanadyjskiej i polonijnej. Jednak gruntowne kwerendy w archiwach prywatnych, bibliotekach kanadyjskich i w placówkach muzealnych, archiwach państwowych oraz dopełnienie materiału o ślady w Polsce, dały rezultat.

Idea stworzenia Słownika Artystów Polskich na Obczyżnie jest szansą nie tylko przybliżenia wiedzy o polskich twórcach emigracyjnych polskim środowiskom naukowym i artystycznym. W przypadku Kanady, będzie to nowatorskie kompendium wiedzy dla kanadyjskich historyków sztuki i badaczy kultury wypełniające dużą lukę w tym temacie.

 W 2019 roku w planie jest przygotowanie 45 biogramów artystów plastyków przybyłych do Kanady w latach 1950- 1979.

 Dr Katarzyna Szrodt 


Informacje

We wrześniowym  numerze „DAVO-Nachrichten” 2018 (Band 44/45, s. 176-177), wydawanym w Moguncji przez Deutsche Arbeitsgemeinschaft Vorderer Orient für gegenwartsbezogene Forschung und Dokumentation (DAVO)   ukazała się recenzja, wydanej przez Instytut książki prof. Swietłany Czerwonnej (członka honorowego)  Современная мечет. Отечественный и мировой опыт Новейшего времени  (Warszawa-Toruń 2017) autorstwa Martina Maleka z Wiednia. Autor polecając książkę, sugeruje pilną konieczność jej wydania w języku angielskim. 

Kolejna bardzo dobra i obszerna  recenzja książki prof. Czerwonnej autorstwa dr Jewgienija Kononienki, kierownika Zakładu Sztuki Azji i Afryki Państwowego Instytutu Nauk o Sztuce w Moskwie, ukazała się w piśmie „Исламовеление” 2018 (nr 1, s. 91-98), wydawanym przez Centrum Islamskich Badań Północnego Kaukazu przy Dagestańskim Państwowym Uniwersytecie w Machaczkale. 

 

Prof. Czerwonnaja uczestniczyła jako przedstawiciel Instytutu w konferencji Духовное наследие азербайджанского поета - мыслителя  Сеūuда Иммадеддина Насими [İmadəddin Nəsimi; Szamachi, Azerbejdżan ok. 369 -
Aleppo 1417) в историко-культурном контексте средневекового Востока  w Instytucie Krajów Azji i Afryki Moskiewskiego Uniwersytetu Humanistycznego w dniach 19-20 listopada 2018, wygłaszając na otwarciu konferencji referat Насими в Польше и польская поэзия.  


Zarząd poleca wystawę

MEDYTACJE FIBONACCIEGO + sztruksowy zając  |  wobec Katarzyny Kobro (1898-1951)

zorganizowaną przez dr Dorotę Grubbę-Thiede  (członka Instytutu)

Wystawa przypomina o jednej  z najwybitniejszych rzeźbiarek współczesnych – Katarzynie Kobro (1898 – 1951), w 120 rocznicę jej urodzin. Oryginalność i rangę dokonań artystki porównywano do Constantina Brâncușiego czy Alberta Giacomettiego. Ekspozycja przybliża spektrum jej dokonań, wskazując też  osobowości tworzące równolegle [m.in. Henryka Wicińskiego i Marię Jaremę], a także świetne realizacje artystów młodszych pokoleń dla których jej sylwetka była i jest podmiotem dialogu.

Ekspozycja wytycza kilka perspektyw, w tym: analityczno-strukturalne i psychoanalityczne, nawiązujące m.in. do badań Suzanne Preston Blier, rozpatrującej fenomen niewielkich figurek jako obiektów mających moc łagodzenia surowych reguł społecznych, w kontekście wykonywanego przez Katarzynę Kobro cyklu maskotek dla dzieci. Była to działalność i praktyczna (zarobkowa) i artystyczno-projektowa, stąd drugi człon tytułu wystawy „sztruksowy zając”, zachowana [i eksponowana na wystawie] maskotka Katarzyny Kobro, którą artystka ofiarowała córce – Nice Strzemińskiej, a ta ofiarowała ją Monice Krygier. Wskazane są również „nadzawartości” w dziełach, teorii oraz pedagogice Kobro, np. nowatorskie programy dla „gospodyń domowych” z lat 30., jako zwiastun koncepcji „rzeźby społecznej” Josepha Beuysa, postulowanej przez artystę od lat 60. XX w. Poetyka tytułu buduje zarazem delikatny pomost między filozofiami praktyk twórczych Kobro i Beuysa, obu wybitnych artystów, tragicznie przez historię społeczno-militarną doświadczonych, co zaowocowało u Beuysa kultowym dziś działaniem: Jak wytłumaczyć obrazy martwemu zającowi 1965, interpretowanym w kontekście heroicznych prób odsunięcia lęku przed śmiercią, „obycia się z nią” czy niwelowania granicy, jako próba uchylenia i transmisji między granicznymi stanami.

 Ekspozycja ma charakter intermedialny. Przybliża sztukę kilku pokoleń twórców, dla których Kobro pozostaje fenomenem nieobojętnym, katalizującym wypowiedzi interpretacyjno-afirmacyjne, analityczne i krytyczne. Podmiotowym kontekstem pozostaje filozofia społecznie zaangażowanej sztuki i myśli Kataryny Kobro, szczególnie jej rzeźby - o czasoprzestrzenności najzupełniej pokojowej, delikatniej, o dobroczynnych skutkach w świecie, wprowadzających aspekt wyciszenia konfliktów międzyludzkich, komfort wizualny przestrzeni, możliwość współoddychania.

 

MUZEUM WSPÓŁCZESNE WE WROCŁAW do 11 lutego 2018.

Wystawie towarzyszy katalog wydany przez Państwową Galerię Sztuki w Sopocie z tekstami Doroty Grubby-Thiede,  Leszka Brogowskiego, Janusza Zagrodzkiego i Sofii Żezmer.


 Dr Dorota Grubba-Thiede – kuratorka wystawy

PSSO PSSO

Ostatnie publikacje

SPRAWOZDANIE I BIBLIOGRAFIA / REPORT AND BIBLIOGRAPHY 2000-2015
więcej
STUDIA I MONOGRAFIE / STUDIES AND MONOGRAPHS, T. 24
więcej
STUDIA I MONOGRAFIE / STUDIES AND MONOGRAPHS, T. 25
więcej
STUDIA I MONOGRAFIE / STUDIES AND MONOGRAPHS, T. 26
więcej
SZTUKA ŻYDOWSKA W POLSCE I EUROPIE ŚRODKOWO-WSCHODNIEJ / JEWISH ART IN POLAND AND CENTRAL-EASTERN EUROPE T. 2A
więcej
SZTUKA ŻYDOWSKA W POLSCE I EUROPIE ŚRODKOWO-WSCHODNIEJ / JEWISH ART IN POLAND AND CENTRAL-EASTERN EUROPE Vol. 2B
więcej
SZTUKA ŻYDOWSKA W POLSCE I EUROPIE ŚRODKOWO-WSCHODNIEJ / JEWISH ART IN POLAND AND CENTRAL-EASTERN EUROPE Vol. 4
więcej
SZTUKA ŻYDOWSKA W POLSCE I EUROPIE ŚRODKOWO-WSCHODNIEJ / JEWISH ART IN POLAND AND CENTRAL-EASTERN EUROPE Vol. 5A
więcej
SZTUKA ŻYDOWSKA W POLSCE I EUROPIE ŚRODKOWO-WSCHODNIEJ / JEWISH ART IN POLAND AND CENTRAL-EASTERN EUROPE Vol. 5B
więcej
PAMIĘTNIK SZTUK PIĘKNYCH / FINE ARTS DIARY Nr 11
więcej
PAMIĘTNIK SZTUK PIĘKNYCH / FINE ARTS DIARY Nr 12
więcej
TECHNOLOGIA – SZTUKA – KONSERWACJA / TECHNOLOGY – ART – CONSERVATION T. 1
więcej
TECHNOLOGIA – SZTUKA – KONSERWACJA / TECHNOLOGY – ART – CONSERVATION T. 2
więcej
ART OF THE ORIENT, T. 6
więcej
SZTUKA EUROPY WSCHODNIEJ / ИСКУССТВО ВОСТОЧНОЙ ЕВРОПЫ / THE ART OF EASTERN EUROPE T. V
więcej
WORLD ART STUDIES VOL. 17
więcej
ARTE DE AMERICA LATINA – SZTUKA AMERYKI ŁACIŃSKIEJ, NR 7
więcej
SERIES BYZANTINA. STUDIES ON BYZANTINE AND POST-BYZANTINE ART, VOL. XV
więcej
KULTURA ARTYSTYCZNA T. 2
więcej
STUDIA Z ARCHITEKTURY NOWOCZESNEJ / STUDIES ON MODERN ARCHITECTURE, T. 6
więcej
SZTUKA I KRYTYKA / ART AND CRITICISM (KOMUNIKATY ZARZĄDU PISnSŚ) 2018 NR 3 (66)
więcej
SZTUKA I KRYTYKA / ART AND CRITICISM (KOMUNIKATY ZARZĄDU PISnSŚ) 2018 NR 4 (67)
więcej
SZTUKA I KRYTYKA / ART AND CRITICISM (KOMUNIKATY ZARZĄDU PISnSŚ) 2018 NR 5 (68)
więcej
SZTUKA I KRYTYKA / ART AND CRITICISM (KOMUNIKATY ZARZĄDU PISnSŚ) 2018 NR 6 (69)
więcej
SZTUKA I KRYTYKA / ART AND CRITICISM (KOMUNIKATY ZARZĄDU PISnSŚ) 2018 NR 7-8 (70-71)
więcej
SZTUKA I KRYTYKA / ART AND CRITICISM (KOMUNIKATY ZARZĄDU PISnSŚ) 2018 NR 9 (72)
więcej
ARTE DE AMERICA LATINA – SZTUKA AMERYKI ŁACIŃSKIEJ, NR 8
więcej
SZTUKA I KRYTYKA / ART AND CRITICISM (KOMUNIKATY ZARZĄDU PISnSŚ) 2018 NR 10 (73)
więcej
SZTUKA I KRYTYKA / ART AND CRITICISM (KOMUNIKATY ZARZĄDU PISnSŚ) 2018 NR 11 (74)
więcej
SZTUKA I KRYTYKA / ART AND CRITICISM (KOMUNIKATY ZARZĄDU PISnSŚ) 2018 NR 12 (75)
więcej
WORLD ART STUDIES 2018 T. 18
więcej
DAGEROTYP 2018 NR 1 (25)
więcej
POZA SERIAMI
więcej
SZTUKA I KRYTYKA / ART AND CRITICISM (KOMUNIKATY ZARZĄDU PISnSŚ) 2019 NR 1 (76)
więcej
SZTUKA I KRYTYKA / ART AND CRITICISM (KOMUNIKATY ZARZĄDU PISNSŚ) 2019 NR 2 (77)
więcej

Ważna informacja

Zamknij
Ta strona używa plików cookies, aby ułatwić korzystanie z Serwisu. Jeżeli nie chcesz, by pliki cookies były zapisywane na Twoim dysku możesz zmienić ustawienia swojej przeglądarki. Brak zmiany ustawień przeglądarki oznacza zgodę na ich użycie. Więcej na temat plików cookies w Polityce cookies.