Hasło Instytutu
Polska wersja Polska wersja Polska wersja English version

Aktualności

2020-11-12

Pamięci prof. dr hab. Swietłany Czerwonnej

fot. archiwum prywatne

Zarząd  z żalem informuje, że w dniu 9 listopada 2020 roku zmarła w wieku 84 lat prof. dr hab. Swietłana Czerwonnaja, honorowa członkini Instytutu, emerytowana profesor Uniwersytetu Mikołaja Kopernika w Toruniu, wieloletni pracownik Katedry Etnologii i Antropologii Kulturowej UMK.

Profesor Swietłana Czerwonnaja urodziła się 7 czerwca 1936 r. w Moskwie. Jej ojciec, Polak pochodził z Lublina. Po wybuchu rewolucji 1917 roku wyjechał do Moskwy, gdzie zmienił nazwisko. Matka była Tatarką litewską. 

Prof. Czerwonnaja ukończyła Moskiewski Państwowy Uniwersytet im. M.W. Łomonosowa (Wydział Historyczny, Katedra Historii Sztuk) i Studia Podyplomowe w Akademii Sztuk ZSRR (obecnie Rosyjskiej Akademii Sztuk) w Moskwie. Stopień doktora [habilitowanego] historii sztuki uzyskała w 1990 roku. W 2004 została profesorem. W latach 1963-2005 była pracownikiem naukowym Naukowo-Badawczego Instytutu Historii i Teorii Sztuk Przedstawiających [изобразительных искусств] Rosyjskiej Akademii Sztuk w Moskwie. Tematyka badawcza tego instytutu skupiała się na sztuce narodów ZSRR. Stąd  m.in. przedmiotem badań prof. Czerwonnej stała się m.in. sztuka litewska XX wieku (także emigracyjna), a następnie sztuka tatarska w Kazaniu i Tatarstanie, sztuka Tatarów krymskich i Tatarów litewskich.

W 2004 roku przeniosła się do Torunia i do 2015 roku była profesorem Katedry Etnologii i Antropologii Kulturowej Uniwersytetu Mikołaja Kopernika. Prowadziła wykłady i seminaria  poświęcone zwłaszcza sztuce islamu, także na Wydziale Sztuk Pięknych, w którego skład wchodziła Pracownia Badań i Konserwacji Dzieł Sztuki Orientu.

Jej dorobek naukowy obejmuje książki i liczne artykuły. Wśród nich Искусство Татарии. История изобразительного искусства и зодчества с древнейших времен до 1917 года (Mocква 1987), Conflict in the Caucasus. Abkhasien, Georgia, and Russian Shadow (London 1994), Крымскотатарское национальное движение, t. 1-4. (współautor M. N. Gubogło; Mocква 1992–1996), Die Welt der Turkvölker zwischen der Krim und dem Nordkaukasus (Berlin 2000), Tatarzy Krymscy Tatarzy Polsko-Litewscy (współautor S. Chazbijewicz; Toruń 2013). W ostatnich latach w związku z zajęciem Krymu przez Federację Rosyjską zainteresowanie prof. Czerwonnej zwróciły się w kierunku politologii.

Po przyjeździe do Polski prof. Czerwonna została członkiem Polskiego Instytutu Studiów na Sztuką Świata. Odegrała ważną rolę w przywracaniu dawnych i nawiązywaniu nowych kontaktów z ośrodkami badawczymi Federacji Rosyjskiej, zwłaszcza Moskwy i Kazania. W ostatnich latach wielu rosyjskich badaczy uczestniczyło w konferencjach organizowanych przez Instytut, w tym „Dzieje historii sztuki w Europie Środkowej i Wschodniej” (Toruń 2010), Konferencja Polskich i Rosyjskich Historyków Sztuki: Sztuka i historia (Warszawa 2012), „Henryk Siemiradzki i środowisko artystyczne Rzymu” (Stacja Naukowa PAN, Rzym 2018). Instytut od 2013 roku wydaje rocznik „Sztuka Europy Wschodniej”. Tegoroczny numer zostanie dedykowany pamięci Pani Profesor.

Instytut i Wydawnictwo Tako wydały w 2016 roku obszerną  książkę prof. Czerwonnej Современная мечеть. Отечетсвенный и мировой опыт Новейшего времени (Warszawa-Toruń 2016). W przygotowaniu do druku znajduje się książka Вильнa (Wilno, Вильнюс) в годы Второй мировой войны (1939–1945): судьба высшей художественной школы и художественная жизнь города при смене политических режимов. Praca oparta na wieloletnich poszukiwaniach archiwalnych przynosi nieznane  fakty z zamknięcia Wydziału Sztuk Pięknych Uniwersytetu Stefana Batorego, a następnie z litewskiego szkolnictwa artystycznego w czasach II wojny światowej.

W 2015 roku prof. Czerwonnaja została członkiem honorowym Instytutu.

 Posiadała tytuły doktora Honoris Causa Tbiliskiego Państwowego Uniwersytetu Iwana Dżawachiszwili (Gruzja) oraz Karaczajo-Czerkieskiego Państwowego Uniwersytetu (Federacja Rosyjska). Została wyróżniona tytułem: Zasłużony dla Republiki Tatarstanu. Była członkinią wielu międzynarodowych stowarzyszeń naukowych: Stowarzyszenia Historyków i Krytyków Sztuki (Art Critics and Art Historians Association – AIS), Niemieckiego Towarzystwa Badaczy Europy Wschodniej (Deutsche Gesellschaft für Osteuropakunde – DGfO), Niemieckiej Grupy badaczy Bliskiego Wschodu (Deutsche Arbeitsgruppe Vorderer Orient – DAVO), a także   członkiem Polskiego Towarzystwa Ludoznawczego.

W roczniku „Pamiętnik Sztuk Pięknych” z 2020 roku prof. Czerwonna opublikowała interesujące wspomnienia Z historii rosyjskiej nauki o sztukach pięknych, nauczania uniwersyteckiego oraz życia artystycznego w Moskwie w połowie XX wieku (kilka stron wspomnień).

Część jej pamięci!

 Jerzy Malinowski

2020-11-09


Burmistrz Dzielnicy Bielany m.st. Warszawy zaprosił 28 sierpnia 2020 roku na Jubileusz 100-lecia Marii Piechotkowej, wybitnej architektki (m.in. współtwórczyni  bielańskich osiedli mieszkaniowych), badaczki architektury żydowskiej w Polsce i członkini honorowej Instytutu.

Uroczystość odbyła się w sali widowiskowej Urzędu Dzielnicy Bielany.

W związku z jubileuszem Urząd Dzielnicy Bielany we współpracy z Domem Spotkań z Historią wydał okolicznościowe wydawnictwo Maria Piechotkowa – sto lat (w opracowaniu Katarzyny Madoń-Mitzner; s. 24,  ISBN 978-83-66068-21-6), przedstawiające dorobek Jubilatki i jej zmarłego w 2010 roku męża Kazimierza,  w tym opublikowane przez Instytut pozycje poświęcone architekturze żydowskiej.  

 


 


Jubileusz 70. Urodzin Profesora Jerzego Malinowskiego



Agnieszka Kluczewska–Wójcik

Jubileusz 70. Urodzin Profesora Jerzego Malinowskiego

24 października 2020 roku, w Muzeum Azji i Pacyfiku w Warszawie, odbyła się uroczystość wręczenia Prof. dr. hab. Jerzemu Malinowskiemu, założycielowi i Prezesowi Polskiego Instytutu Studiów nad Sztuką Świata, Złotego Medalu „Zasłużony Kulturze Polskiej Gloria Artis”, przyznanego przez Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego. Uroczystość była połączona z promocją  księgi jubileuszowej Emanacje. Profesorowi Jerzemu Malinowskiemu w 70. Urodziny. Ze względu na związane z pandemią ograniczenia miała ona charakter kameralny.                                

Zgromadzonych przyjaciół, współpracowników i uczniów prof. Jerzego Malinowskiego powitała dr Joanna Wasilewska, Dyrektorka Muzeum. Mówiąc o dorobku naukowym Jubilata, który był podstawą do przyznania mu tego zaszczytnego wyróżnienia, podkreśliła także rolę, jaką odegrał on w integracji środowiska muzealników i historyków sztuki, konsekwentnie wspierając wysiłki i kariery naukowe innych badaczy.

W imieniu Ministra Złoty Medal „Zasłużony Kulturze Polskiej Gloria Artis” wręczyła Profesorowi pani Agnieszka Grunwald, Zastępca Dyrektora Departamentu Współpracy z Zagranicą MKiDN.

Laudację na cześć Laureata przygotowała prof. dr hab. Anna Markowska z Instytutu Historii Sztuki Uniwersytetu Wrocławskiego, Przewodnicząca Rady PISnSŚ. Pod nieobecność prof. Markowskiej laudację odczytała dr Agnieszka Kluczewska-Wójcik, Wiceprezes PISnSŚ. Dr Kluczewska-Wójcik przekazała także życzenia od nieobecnych członków Zarządu Instytutu i odczytała adresy gratulacyjne nadesłane przez panie Bognę Dziechciaruk-Maj, Dyrektorkę, i Katarzynę Nowak, Wicedyrektorkę Muzeum Sztuki i Techniki Japońskiej Manggha w Krakowie, oraz pana Marka Świcę, Dyrektora Muzeum Historii Fotografii w Krakowie.  


Druga część uroczystości była poświęcona promocji księgi jubileuszowej Emanacje. Profesorowi Jerzemu Malinowskiemu w 70. Urodziny („Pamiętnik Sztuk Pięknych”, nowa seria nr 15, 2020), pod redakcją A. Kluczewskiej-Wójcik, Jana W. Sienkiewicza i Grażyny Raj, opublikowanej przez PISnSŚ i Wydawnictwo Tako, kierowane przez Tomasza Klejnę.

Tom otwiera bibliografia prac Profesora, ilustrująca jego dorobek naukowy, choć nie ujmująca listy książek i serii wydawniczych, przygotowanych pod Jego opieką merytoryczną. Dwa eseje wstępne są poświęcone sylwetce Jubilata, a składające się na zasadniczy korpus 54 artykuły prezentują wyniki badań, obejmujących, zgodnie z misją i założeniami PISnSŚ, różnorodne formy ekspresji artystycznej przejawiające się w kulturach świata, czyli, zgodnie z definicją World Art Studies, zaproponowaną przez prof. Johna Oniansa, ujęte w kategoriach uniwersalistycznych światowe dziedzictwo artystyczne.

W imieniu redaktorów i autorów artykułów, a także licznych przyjaciół i współpracowników Jubilata z Polski, Rosji i Ukrainy, których nazwiska znalazły się w dołączonej do publikacji Tabuli Gratulatorii, Księgę przekazała Profesorowi dr Agnieszka Kluczewska-Wójcik, dziękując za dotychczasową pomoc i współpracę oraz życząc wielu dalszych sukcesów.

W swoim wystąpieniu, kończącym uroczystość, prof. Jerzy Malinowski przypomniał kilka istotnych wydarzeń, które wpłynęły na rozwój jego kariery naukowej, podziękował za przyznane wyróżnienie, przygotowaną publikację i wszystkie wyrazy sympatii.

 


 

Anna Markowska

 

Laudacja na część Profesora Jerzego Malinowskiego

 

XX wiek, w którym Jerzy Malinowski spędził większość swojego życia, charakteryzował się niebywałym wprost okrucieństwem – pewnością, że nasze prawdy są lepsze od innych prawd i że jedynym sposobem, by hołdować prawdzie jest wprowadzać ją przemocą.

Historia sztuki, ukształtowana w cieniu modernizmu i kolonializmu, nie była wolna od zatrutego źródła swej epoki, a z jej rzekomą poznawczą neutralnością kłócą się praktyki wynikające z poczucia pogardy i wyższości do innych kultur, kolekcjonerskiej chciwości czy zamiany tego co żywe w sparametryzowany – wedle ścisłych procedur – martwy preparat.

Jerzy Malinowski jest tym wybitnym przedstawicielem naszej dyscypliny naukowej, który od początku swej szybkiej i błyskotliwej kariery akademickiej (tytuł profesora uzyskał w wieku 47 lat) pojmował historię sztuki jako przestrzeń swobody i wszechstronnej inspiracji, ukazywania różnych punktów widzenia i perspektyw. Pokreślić muszę na początku osobiste przymioty charakteru – żywość umysłu, empatię, łagodność, dyskrecję, optymizm, pracowitość, wytrwałość, środowiskową solidarność i śmiałość w rzucaniu wyzwań temu, co wydaje się niemożliwe do osiągnięcia – bo bez tych cech nie powstałby tak ogromny i wielostronny dorobek Profesora. Jest to – co nie mniej ważne – dorobek tyleż indywidualny, co w dużej mierze zbiorowy, gdyż niezwykła jest wprost hojność, jaką Profesor obdarzał nas – swoich współpracowników, uczniów, towarzyszy czy jedynie znajomych – swoimi pomysłami, wyciągając niejednokrotnie z sytuacji, gdy utknęliśmy w poczuciu bezradności. W tym znaczeniu Jerzy Malinowski to Wielopostać, bo żyje we wdzięczności wielu ludzi, którym – po prostu – pomógł. 40 wypromowanych doktorantów to liczba, która mówi sama za siebie. Ale wielopostaciowość Profesora wiązać można też z szerokością jego zainteresowań badawczych, co do której nie waham się stwierdzić, że jest absolutnie bez precedensu w polskiej historii sztuki. Last but not least, przy osobistych zaletach Profesora nie sposób nie zauważyć że jego zasługi pęcznieją dzięki wsparciu długoletniej towarzyszki życia, Barbary. Ma ona swój odrębny dorobek jako długoletni kustosz Muzeum Narodowego w Warszawie, ale razem wydali m.in. W kręgu École de Paris: malarze żydowscy z Polski (2007) oraz Katalog dzieł artystów polskich oraz żydowskich z Polski w muzeach Izraela (2017).

Wiele książek Jerzego Malinowskiego ukazywało się w niebywałych wprost nakładach, które – co nie mniej ważne – bardzo szybko się rozchodziły. Wydany w 1987 roku Leon Wyczółkowski i Julian Fałat miały nakłady 40 tysięcy egzemplarzy, przy czym – co warto dodać – pierwsza z tych książek miała jeszcze drugie wydanie 8 lat później. Jak mi się wydaje, kolejne wydania rozeszłyby się również bez trudu, gdyż te monografie są klasykami gatunku, bez żadnych oznak starzenia, podobnie jak monografia Maurycego Gottlieba (1997), poprzedzona wnikliwą kwerendą i pokazującą rozproszony po świecie dorobek artysty – od Nowego Jorku i Meksyku po Lwów. Pamiętam żywość odbioru książek Profesora w latach 80., ciężkich dla kultury. Co robić po kubizmie?, wydane w 1984 roku pod redakcją Jerzego Malinowskiego w Wydawnictwie Literackim w nakładzie zaledwie pięciu tysięcy, kupowało się „spod lady” lub polując na egzemplarz za pomocą różnych trików. Tę przemyślność i spryt wieńczyło ugoszczenie książki w domu, jej życie jako członka rodziny, wieczory spędzane na niekończących się dyskusjach. To w niej Piotr Łukaszewicz pioniersko podejmował temat środowiska artystycznego przedwojennej Akademii Sztuki we Wrocławiu, choć niemiecka przeszłość miasta ciągle była wypierana z polskiej historiografii; to w niej Mieczysław Porębski przyznawał, że awangarda była elitarna i nie potrafiła znaleźć miejsca we współczesnej rzeczywistości społeczno-politycznej. Wraz z artykułami o sztuce węgierskiej, czeskiej i rumuńskiej mielibyśmy tak modny później zakres sztuki Europy Środkowej, ale Profesor łamał go – już wówczas (gdy nie został jeszcze ukonstytuowany) – nie tylko przez refleksję nad sztuką francuską, ale także zapraszając Andreia Nakova – bułgarskiego historyka sztuki o polskich korzeniach i francuskiego emigranta politycznego, który przedstawiał wybitnych twórców awangardy rosyjskiej, wkrótce – w nowej sytuacji politycznej – usuniętych z pola widzenia. To już w tej książce zarysowana została koncepcja geografii artystycznej o dyfuzyjnym charakterze przenikających się wpływów, bez ściśle ustalonych granic i bez uprzedzeń narodowych. Jerzy Malinowski potrafił przejmująco przedstawiać motyw straconego gniazda po powstaniu styczniowym, przypominać polskie Wilno i polsko-ukraińskie relacje artystyczne, a jednocześnie ukazywać głębokie związki kultury polskiej i rosyjskiej, czego paradygmatyczną postacią stał się dlań – całkowicie na nowo zinterpretowany Henryk Siemiradzki.  Do takiego wielo-spojrzenia teoretycznie potrzebnych by było co najmniej dwóch historyków sztuki o odmiennych poglądach. Jednak możliwość opracowania tak różnych i niejednokrotnie nie tylko trudnych, ale i drażliwych tematów przez Jerzego Malinowskiego wynika z przekonania o sile i atrakcyjności kultury polskiej, która nie boi konfrontacji i nie musi ulegać – dzięki temu – zubożającym uprzedzeniom. Fakt członkostwa honorowego Rosyjskiej Akademii Sztuk  (od 2019) to zatem pewność, że Profesor pełni tam funkcję ambasadora polskiej kultury. Wydanie w Instytucie Sztuki PAN w Warszawie w 1987 roku książki Grupa „Jung Idysz” i żydowskie środowisko „nowej sztuki” w Polsce 1918-1923 to przełomowe wydarzenie, któremu z pewnością można by było – w innym miejscu i czasie – nadać rangę światową. Tymczasem ta pionierska książka jest biedną broszurą, opublikowaną w liczbie 1000 egzemplarzy. Wydane w tym samym 1987 roku Imitacje świata. O polskim malarstwie i krytyce drugiej połowy XIX wieku były w Instytucie Historii Sztuki we Wrocławiu tak zaczytane, że litościwy bibliotekarz musiał zamówić twardą oprawę. Jeśli ktoś lubi czytać książki z biblioteki, znajdzie tu gratki – ołówkowe podkreślenia studentów, ich wykrzykniki wpisywane na marginesach. We wrocławskim egzemplarzu wielki wykrzyknik anonimowy czytelnik zamieścił przy cytacie z XIX-wiecznego krytyka, na stronie 32: „Artyści nasi nie uciekną tam, gdzie buja laur i cyprys cicho stoi, bo dla nich brzoza smukła zwiesza warkocza, dąb hardo podnosi czoło, do nich wdzięczy się kalina i świerk ramiona wyciąga”. Profesor skontrował to lakonicznie i trzeźwo: „Ubogiemu polskiemu pejzażowi starano się nadać walor malowniczości (…)”. Tą skromną uwagą zaproponował  jednocześnie swoją wizję patriotyzmu: bez emfazy i uniesień, w dostrzeganiu ograniczeń skrzeczącej niejednokrotnie rzeczywistości, a przy tym w poszanowaniu inności i nieoczywistości przedmiotu badań. Wydane już w nowszych czasach Malarstwo polskie XIX wieku (2003) to niezwykle cenna synteza, próba zrozumienia, jak kształtowała się nowoczesna polska wizualność, powtarzały i zmieniały się kolektywne mity, kim byliśmy, zanim amputowano nam wschodnie terytoria i wymordowano dużą część mieszkańców; to opowieść o charyzmatyczności polskiej kultury i jej obecności w Europie. A jednocześnie – chyba po raz pierwszy w tak rozległej narodowej syntezie sztuki – pojawił się rozdział Malarstwo mniejszości narodowych, na nowo definiując polskość i narodowość. W Zakończeniu Autor w charakterystyczny dla siebie sposób sam się miarkuje, zastanawiając nad swoją polskością: „A może nasz «polocentryzm» jest błędny i przedmiotem badań winna być sztuka tego kręgu bez kontrowersyjnego niekiedy dzielenia artystów na narodowe kultury. Być może dopiero wtedy, gdy w badaniach i świadomości znikną granice, będziemy mogli dostrzec, wyłaniający się z mgły zapomnienia i przeinaczeń, fascynujący obraz kulturowej wspólnoty wielu narodów”. Uznając, że zasadniczą cechą polskiej sztuki XIX wieku była dążność do narodowej identyfikacji (Julian Fałat, 1985: 5), Maurycego Gottlieba przedstawiał także w relacji do dylematów tożsamościowych, które określił mianem rozdarcia „między tradycją żydowską a świadomością historycznych związków swego narodu z Polską” (Maurycy Gottlieb 1997: 5). Świadomość „poszukiwania tożsamości”, a nie jej zafiksowania na obsesyjnych punktach constans powoduje, że takie ujęcie zyskuje w kolejnych generacjach nowych czytelników żywy odbiór i zrozumienie, bo wszak dzisiaj także jesteśmy rozdarci i niespójni. W tej perspektywie podjęcie się opracowania poznańskiej i międzynarodowej jednocześnie, zakorzenionej w Berlinie, grupy „Bunt” (Sztuka i nowa wspólnota. Zrzeszenie Artystów Bunt 1917-1922 [1991], można widzieć jako próbę wyjścia poza tak drogą mu rodzinną tradycję krakowską „arcypolskich” formistów. Kontynuacją badań nad kulturą żydowską po przełomowej monografii Jung Idysz były liczne artykuły publikowane na całym świecie, hasła polsko-żydowskich artystów w Polskim słowniku biograficznym (w tym Marcelego Słodkiego, jedynego polskiego uczestnika ruchu dada, który ciągle czeka na monografię) oraz monumentalny tom Malarstwo i rzeźba Żydów Polskich w XIX i XX wieku (2000), przetłumaczony następnie przez Krzysztofa Z. Cieszkowskiego i wydany w języku angielskim w 2017 roku. Dzięki staraniom Profesora, przy współpracy Muzeum Historii Żydów Polskich POLIN, udało się wydać wybitne dzieło Marii i Kazimierza Piechotków Bramy Nieba. Bożnice drewniane na ziemiach dawnej Rzeczypospolitej (2015). Za badania nad sztuką żydowską otrzymał w 2015 roku nagrodę im. Jana Karskiego i Poli Nireńskiej, przyznaną przez Institute of Jewish Research w Nowym Jorku. Mówiąc o najnowszych książkach Profesora nie sposób nie przypomnieć wspaniałej współpracy z toruńskim wydawnictwem Tako, gdyż miłość do książek zyskała tu wspaniałą przystań.

Ostatnie dwadzieścia lat, gdy chodzi o publikacje autora, to także wiele redagowanych tomów zbiorowych, rezultat kulturotwórczych, stymulujących wysiłków wspierania międzynarodowego zasięgu badań i szerokiego spojrzenia na kulturę globalną. Od skromnych początków, czyli Stowarzyszenia Sztuki Nowoczesnej (zał. 2000) oraz Pracowni Badań i Konserwacji Dzieł Sztuki Orientu, założonych na UMK w Toruniu (zał. 2002),  poprzez Polskie Stowarzyszenie Sztuki Orientu powstałe już Warszawie (zał. 2006), w 2011 doszło w wyniku fuzji poprzednich ugrupowań do powołania prywatnej i oddolnej instytucji pod nazwą Polski Instytut Studiów nad Sztuką Świata (PISnSŚ). To zupełnie niezwykłe przedsięwzięcie, bez precedensu w krajach naszego regionu, Instytut jest instytucją o ogromnych osiągnięciach badawczych i publikacyjnych, a poszczególne wydawnictwa są parametryzowane na tym samym poziomie, co publikacje państwowych polskich uniwersytetów. Po zorganizowaniu dwóch polsko-chińskich konferencji Jerzy Malinowski doprowadził w 2016 do wydania po chińsku polskiej historii sztuki; w projektach znajduje się obecnie wydanie hiszpańskie. Póki co wydaje pod auspicjami PISnSŚ rocznik Arte de América Latina” o zakresie od czasów prekolumbijskich do dzisiaj. Instytut wydaje też rocznik „Art of the Orient”, poświęcony kulturze Azji i Afryki. Jeśli chodzi o sztukę nowoczesną i współczesną, to jednym z najnowszych przedsięwzięć jest wydawany od 2018 roku „Dagerotyp”, poświęcony historii fotografii i będący wznowieniem wydawanego od 1993 Biuletynu Stowarzyszenia Historii Fotografii, przejętego później przez Instytut Sztuki Polskiej Akademii Nauk. Wznowienia i kontynuowanie przerwanych tradycji to jeden z najbardziej charakterystycznych rysów organizatorskich działań Profesora, które można by było określić jako niezłomna kultywacja.

Umysłowość Jerzego Malinowskiego charakteryzuje rzadka umiejętność chwytania współczesności bez autokolonizacyjnego przeszczepiania pojęć, gdyż najnowsze metodologie wysnuwa wprost z dzieł sztuk i ich analizy. Analiza Druida skamieniałego Wyczółkowskiego prowadzi wprost do nowego animizmu, empatyczne opisy Morskiego Oka w wydaniu wielu pejzażystów do blue humanities, z „niedocieczonej istoty świata” można wysnuć naukową pokorę, a z zestawień starego i nowego świata – heterotemporalność. Z autokreacji Gottlieba wychyla się z kolei historia kontrfaktyczna, a z drobnej wzmianki o feminizmie jego narzeczonej Laury Rosenfeld mogą się urodzić nowe przeciwhegemoniczne historie. 

Co może jednak najważniejsze: obecność Profesora daje po prostu radość i przekonanie, że wszystko jest na swoim miejscu. Dziękujemy, Jerzy! Dziękujemy,  Profesorze!      


POLSKA – JAPONIA



Kraków 2020 ISBN 978-83-62096-91-6 (s. 340)

Sprawozdanie z działalności Muzeum Sztuki i Techniki Japońskiej Manggha  zawiera obszerną informację (na stronach 170-319) o odbytym w muzeum sympozjum w dniach 27-28 lutego 2020 roku. Jego „celem było podsumowanie wyjątkowego jubileuszowego roku, w którym Polska i Japonia świętowały 100-lecie wzajemnych relacji dyplomatycznych, oraz roku, w którym Muzeum Sztuki i Techniki Japońskiej obchodziło 25-lecie swojej działalności”.  

Na sympozjum została podsumowana działalność ogólnopolskiego  Komitetu Polska-Japonia, powołanego 11 grudnia 2019 roku z inicjatywy PISnŚŚ.  W licznych wystąpieniach członków Komitetu, przedstawicieli uniwersytetów, muzeów, stowarzyszeń przedstawiono konferencje, wystawy, spektakle teatralne, wydawnictwa i działalność popularyzatorską polskiego środowiska japonistów, historyków sztuki, teatrologów i konserwatorów dzieł sztuki. Omówione zostały projekty dalszych działań. Niestety, epidemia pokrzyżowała plany w bieżącym roku.

 


Radosław Predygier

 

Polska Misja Artystyczno-Naukowa w Japonii 

w 2020 roku 

 

Rok 2020 miał być kontynuacją i przedłużeniem jubileuszu 100-lecia nawiązania relacji dyplomatycznych pomiędzy Polską i Japonią w 1919 roku.

Niestety, Japonia, podobnie jak reszta świata, została dotknięta pandemią wirusa COVID-19, co spowodowało anulowanie wielu imprez kulturalno-oświatowych i sportowych przewidzianych na ten rok. Znamienne jest  odwołanie  olimpiady w Tokio, która została przeniesiona na rok przyszły.

Jednym z wydarzeń organizowanych przez stronę polską, a odwołanych z powodu pandemii, jest spektakl „Exodus”,  przygotowany przez Zespół Pieśni i Tańca „Śląsk” im. Stanisława Hadyny na 100-lecie uratowania przez japoński Czerwony Krzyż sierot syberyjskich i rocznicy ocalenia od zagłady tysięcy litewskich Żydów w czasie wojny. „Śląsk” miał przyjechać ze spektaklem do Tokio jesienią tego roku.

Artyści zespołu, nie mogąc osobiście zaprezentować spektaklu „Exodus” w Japonii, przygotowali w zamian, we współpracy z Ministerstwem Kultury i Dziedzictwa Narodowego oraz  regionem śląskim, film pod tym samym tytułem, którego prapremiera odbędzie się  w listopadzie tego roku w Tokio, Osace, Sapporo i Setouchishi.

Polska Misja Artystyczno-Naukowa w Japonii podjęła się przygotowania prapremiery filmu w Bibliotece Miejskiej  w mieście Setouchishi, w prefekturze Okayama, 29 listopada 2020 roku. W dniu pokazu odbędzie się dodatkowo krótki odczyt na temat filmu i zespołu „Śląsk”.

Ponieważ obowiązujące obostrzenia sanitarne redukują liczbę widowni o połowę, organizatorzy, rozpoznając wagę kulturalną wydarzenia, a pragnąc przybliżyć temat szerszej publiczności, postanowili zorganizować swoisty tydzień polski – z książkami o tematyce polskiej. Zostaną udostępnione również książki przysłane przez Instytut Polski w Tokio oraz odbędzie się wystawa zdjęć zespołu „Śląsk” i pokaz wyjątków z filmu „Exodus”. Wydarzenie będzie również prezentowane na stronie FB  Polskiej Misji Artystyczno-Naukowej w Japonii. 

Kolejnym interesującym wydarzeniem, wspieranym przez Polską Misję Artystyczno-Naukową w Japonii, będzie pokaz filmu Wojciecha Hasa Rękopis znaleziony w Saragossie 20 grudnia w mieście Ushimado na festiwalu filmów europejskich, organizowanym przez  „Hoshi no Sazanami” przy Urzędzie Miasta Setouchishi, z krótkim wprowadzeniem autora tego tekstu.   Będzie to pierwszy pokaz tego filmu w historii prefektury Okayamy, a raptem trzeci w zachodniej Japonii – po Hiroshimie i Osace.  

Na przełomie maja i sierpnia tego roku powstało dwudziestoczterometrowe sgraffito wapienne, wykonane przez autora tekstu, na murze okalającym tradycyjny dom japoński. Zdobienia wykorzystane w  tej pracy nawiązują do bogatej i pięknej natury regionu, w którym powstały. Dzieło, zainspirowane przez  monumentalne sgraffito w Krasiczynie, wprowadza motywy drzewa oliwnego, gaju bambusowego, ważki, kwiatów, które przeplatają się z idyllicznymi scenami figuralnymi. Jest to, prawdopodobnie, pierwsze i jedyne tego typu i wielkości sgraffito w Japonii.

Trudno przecenić, zwłaszcza w dobie pandemii,  znaczenie takich wydarzeń w promowaniu kultury polskiej w Japonii, w szczególności na obszarach położonych na peryferiach wielkich centrów kultury Tokio czy Osaki; można powiedzieć, że dzięki nim  kultura polska trafia do japońskiej społeczności.

 


Nowa książka o Japonii

 

Numer ISBN: 978-83-62945-90-0 (656 s.)

 

Istnieje powszechne przekonanie, że serce kultury japońskiej i klucz do jej zrozumienia stanowi buddyzm zen. Na poparcie tego twierdzenia przytacza się szereg tzw. sztuk zen, czyli form działalności postrzeganych bardziej jak droga duchowego rozwoju niż twórczość artystyczna, której zwieńczeniem jest ukończone dzieło. Przede wszystkim wymienia się tutaj chadō – „drogę herbaty”, poezję haiku, projektowanie ogrodów, malarstwo tuszowe i kaligrafię, ale także sztuki walki (takie jak kendō czy kyūdō).

Książka przedstawia historię zen w Japonii, wpływ na poszczególne wybrane sztuki, określane mianem „sztuk zen”, poddając jednocześnie krytyce narosłe wokół nich nadinterpretacje, by w ramach podsumowania zaprezentować racjonalną analizę ich koncepcji. Publikacja powstała w oparciu o pracę doktorską.                                                


Magdalena Furmanik-Kowalska

 


 

RECENZJA

 

Ewa Sułek

Harvard Ukrainian Studies, vol. 36, no. 3-4, 2019, Ukrainian Modernism, ed. Michael S. Flier, Ukrainian Research Institute of Harvard University, Cambridge, Massachusetts, U.S.A.  

         Na początku 2020 roku ukazał się 36. numer magazynu Harvard Ukrainian Studies, wydawanego przez Harvard University od 1977 roku, początkowo jako kwartalnik, obecnie raz do roku jako podwójny numer. Najnowsza edycja jest poświęcona zagadnieniu ukraińskiego modernizmu i składa się na nią sześć artykułów, wstęp autorstwa George’a G. Grabowicza, a także dziesięć recenzji najnowszych książek poświęconych tematyce ukraińskiej. Problematyka publikacji skupiona wokół ukraińskiego modernizmu jest wynikiem debat trwających od końca lat 80. ubiegłego wieku, podsumowanych na konferencji „Ukrainian Modernism in Context, 1910-1930”, zorganizowanej przez Harvard Ukrainian Research Institute w dniach 14-15 kwietnia 2007 roku. I choć wydawać by się mogło, że publikacja, która ukazuje się po blisko trzynastu latach od konferencji, może być już nieaktualna, to jednak została uzupełniona o prowadzone w międzyczasie badania, prowadzące na kolejne poziomy interpretacji. Nacisk został położony na nowe zagadnienia badawcze, sygnalizowane już na konferencji w 2007 roku, takie jak przenikanie i związki modernizmu z realizmem socjalistycznym, wzajemne oddziaływanie sztuk wizualnych i poezji, czy nowe zagadnienia dotyczące artystycznego dziedzictwa Aleksandra Archipenki. Pięć artykułów poświęcono sztukom wizualnym, szósty poezji Pawła Tyczyny, jej interpretacji i odbiorowi.

         We wstępie do publikacji George G. Grabowicz proponuje ponowne przyjrzenie się ukraińskiemu modernizmowi i zapowiada kolejną, szerszą publikację książkową dotyczącą tego zagadnienia. Autor śledzi historię wystaw i publikacji poświęconych tematowi, podkreślając, jak istotne jest to, by zrewidować pojęcie „rosyjskiej awangardy”, której wielu członków urodziło się w Ukrainie lub uważało siebie za osoby narodowości ukraińskiej. To stwierdzenie wydaje mi się szczególnie istotne w obliczu sytuacji politycznej w kraju znajdującym się od 2014 roku w konflikcie zbrojnym z Rosją, wywołanym serią wydarzeń, jakimi były rewolucja na Majdanie w 2013 i 2014 roku, oraz aneksja Krymu przez Rosję w marcu 2014 roku. Podobnie jak wystawy w kijowskim Mystetskim Arsenale – „The Ukrainian Avant-Garde Scene” (2014) i „Malevich +” (2016), które silnie podkreślały narodową przynależność pewnej grupy twórców, uznawanych powszechnie za rosyjskich, wstęp Grabowicza, szeroko komentujący „imperialne” zapędy niektórych badaczy zajmujących się sztuką rosyjską, wydaje się być świadomym zabiegiem, mającym na celu postkolonialne „odzyskanie” Ukrainy dla Ukrainy. Jest to proces, który, w mojej opinii, odbywa się intensywnie na wielu polach kultury i sztuki ukraińskiej od roku 2014. Zniekształcenia przeszłości, narzucane przez władze komunistyczne wszechrosyjskie rozumienie kultury i historii, ma swoje pokłosie między innymi w zapomnianym na lata ukraińskim modernizmie – dlatego tak istotne stało się wyraźne wyodrębnienie tego zjawiska jako osobnego bytu. Grabowicz wspomina publikacje, który były dla tych działań ważne czy przełomowe, a Ukrainian Modernism wpisuje się w te poszukiwania.

         Artykuły zawarte w publikacji poruszają wieloraką tematykę – od różnych form symbolizmu, poprzez konstruktywizm, oraz wpływ realizmu socjalistycznego na formy twórczości artystycznej. Pierwszy z artykułów autorstwa Jean-Claude Marcadé bada znaczenie Kijowa w rozwoju ukraińskiego modernizmu przełomu wieków. Myroslava Mudrak przyjrzała się epizodom symbolizmu w sztuce ukraińskiej. W swoim artykule skupia się na podziale terenów dzisiejszej Ukrainy na cesarstwo Habsburgów i Romanowów, a tym samym na obszary zupełnie różnych wpływów. Ciekawy jest tu wątek wpływów polskich, głównie na terenie Galicji, między innymi twórczości Stanisława Wyspiańskiego, nie tylko w sztukach wizualnych, ale też w literaturze. Olga Lagutenko przygląda się postaci Wasyla Jermiłowa  i jego artystycznemu zwrotowi ku konstruktywizmowi, z kolei Georgy Kovalenko bada konstruktywizm w teatrze ukraińskim – scenografii i projektowaniu scenicznym. Artykuł Vity Susak jest poświęcony szwajcarskiemu okresowi w twórczości Aleksandra Archipenki. Ostatni z tekstów, autorstwa Grabowicza, dotyczy twórczości Pawła Tyczyny i jej związków zarówno z modernizmem, jak i realiami realizmu socjalistycznego.

         W tym miejscu chciałabym też wspomnieć o publikacji, która ukazała się pod koniec 2019 roku, a którą jest Sztuka Europy Wschodniej, tom VII, 2019, Sztuka ukraińska XX wieku i polsko-ukraińskie związki artystyczne, pod redakcją Jerzego Malinowskiego, Agnieszki Pospiszil oraz moją, wydaną przez Polski Instytut Studiów nad Sztuką Świata i Wydawnictwo Tako (Warszawa-Toruń). Jest to pierwsza tak obszerna pozycja poświęcona sztuce ukraińskiej XX wieku wydana w Polsce. Zawiera trzydzieści jeden artykułów w językach polskim, angielskim oraz rosyjskim, poświęconych sztukom wizualnym i architekturze, w tym autorstwa Myroslavy Mudrak,  Olgi Lagutenko i Vity Susak, których teksty znalazły się w harwardzkim tomie. W Sztuce Europy Wschodniej pojawił się też blok artykułów przygotowanych przez badaczki z PinchukArtCenter w Kijowie. Publikacja ma charakter przekrojowy i miała na celu przybliżenie polskim Czytelnikom i Czytelniczkom sztuki naszych sąsiadów, w tym także ukraińskiego modernizmu.

2020-03-02

 

 

SPRAWOZDANIE Z DZIAŁALNOŚCI 

POLSKIEGO INSTYTUTU STUDIÓW

NAD SZTUKĄ ŚWIATA 

ZA 2019 ROK

 

Polski Instytut Studiów nad Sztuką Świata jest jednostką badawczą na podstawie decyzji Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego nr 513/ Kat/ 2017 z 25 października 2017 roku. Jest jedyną instytucją humanistyczną w Polsce, której działanie jest oparte na ustawie o stowarzyszeniach, która w wyniku parametryzacji uzyskała ten status.

Instytut ma oddziały w Gdańsku, Krakowie, Łodzi, Toruniu, Warszawie oraz prowadzi Polską Misję Artystyczno-Naukową w Okayamie w Japonii. Z Instytutem związanych jest 180 osób (historyków sztuki, kulturoznawców, etnologów, teatrologów, orientalistów, architektów, konserwatorów dzieł sztuki), w tym 34 profesorów i doktorów habilitowanych oraz 83 doktorów.

Placówka  prowadzi działalność badawczą, wydawniczą i dydaktyczną (w formie wykładów, seminariów i zebrań zespołów). W skład Instytutu wchodzą zespoły  badawcze i redakcje. Współpracuje z instytucjami zagranicznymi i krajowymi (uniwersytetami, instytutami naukowymi, muzeami i towarzystwami naukowymi) na podstawie umów i porozumień o wspólnych badaniach.  

 

PROJEKTY

 

SZTUKA EUROPY DO KOŃCA XIX WIEKU

 

Digitisation of the manuscripts and documents at the Biblioteca Generale di Terra Santa and the Franciscan Archives in Old Jerusalem: second step

PISnSŚ w końcu 1918 roku został ponownie wybrany do zarządzania międzynarodowym projektem “Digitisation of the Manuscripts and Documents at the Biblioteca Generale di Terra Santa and the Franciscan Archives in Old Jerusalem: the Second Step” (EAP1142), przyznanym prof. Ewie Balickiej-Witakowskiej (Uppsala Universitet, Institutionen för Lingvisitk och Filologi; PSSnSŚ) i dr. Jackowi Tomaszewskiemu (PISnSŚ) przez British Library, w ramach Endangered Archives Programme, finansowanego przez Fundację Arcadia. Projekt ma na celu digitalizację, katalogową rejestrację i podstawową konserwację  manuskryptów i dokumentów w Bibliotece i Archiwum Franciszkanów w Jerozolimie, jest kontynuacją podobnego projektu (EAP 823). Biblioteka Kustodii, funkcjonująca nieprzerwanie od  czasu osadzenia klasztoru w XIII wieku, jest regularnie wzbogacana o rękopisy z terenu Izraela i całego Bliskiego Wschodu, pochodzące z różnych klasztorów franciszkańskich.

Podczas sesji w lutym 2019 pięcioosobowy zespół koordynowany przez prof. Ewę Balicką-Witakowską oraz dr. Jacka Tomaszewskiego zarejestrował w formie cyfrowej 49 000 stron 138 rękopisów z okresu od IX do XX wieku. Wśród manuskryptów uwagę zwracają cenne fragmenty tekstów koptyjskich, rękopisy arabskie oraz syryjskie, a także łacińskie rękopisy iluminowane. Podczas realizacji projektu jest planowane wykonanie 105 000 kopii cyfrowych stron 189 rękopisów oraz kilkudziesięciu najcenniejszych iluminowanych inkunabułów.

Sztuka średniowieczna i nowożytna Europy Środkowej

Ukazał się tom Medieval and Early Modern Art in Central Europe, pod red. prof. Waldemara  Delugi i prof. Danieli Rywikowej (Polish Institute of World Art Studies & Ostrava University),  Ostrava 2019. Zawiera on materiały z międzynarodowej konferencji,  zorganizowanej przez Instytut i Muzeum Okręgowe w Nowym Sączu w 2017 roku.

Sztuka żydowska w Polsce i Europie Środkowo-Wschodniej / Jewish art in Poland and Central-Eastern Europe – seria wydawnicza

Ukończono i wydrukowano próbne egzemplarze:                

 t. 3A – Maria i Kazimierz Piechotkowie, Oppidum Judaeorum. Żydzi w przestrzeni miejskiej dawnej Rzeczypospolitej (490 s.).

Przygotowano przekład na język angielski oraz redagowano:

vol. 3B – Maria & Kazimierz Piechotka, Oppidum Judaeorum. Jews in the urban space of the former Polish-Lithuanian Commonwealth

Sztuka Ormian

W roku 2019 prowadzono przygotowania pod. kier. prof. Waldemara Delugi, związane z organizacją IV międzynarodowej konferencji Art of the Armenian Diaspora,  która odbędzie się w kwietniu 2020.

Sztuka ukraińska

Wydano t. 17 rocznika  „Series Byzantina. Studies on Byzantine and Post-Byzantine Art”, pod red. prof. Waldemara Delugi.

Waldemar Deluga, Ukrainian Painting between the Byzantine and Latin Traditions, Ostrava-Warszawa 2019. Książka dotyczy historii malarstwa ikonowego i ściennego na południowo-wschodnim terytorium dawnej Rzeczypospolitej do połowy XVIII wieku. Ukazano dyskusje międzyreligijne między prawosławnymi i katolikami w sprawie dekoracji cerkwi i zmian w ikonografii.

Rezydencje i siedziby szlacheckie w Wielkim Księstwie Litewskim. Materiały do dziejów architektury. Cz. 1. Dawne województwo wileńskie

PISnSŚ w ramach współpracy z Narodowym Instytutem Polskiego Dziedzictwa Kulturowego za Granicą POLONIKA realizował pod kier. prof. Tadeusza Bernatowicza projekt badań rezydencji i siedzib szlacheckich na terenie dawnego województwa wileńskiego (dziś częściowo na Białorusi, częściowo na Litwie).  Celem projektu jest kompleksowe rozpoznanie historii, wartości kulturowych oraz charakterystyka typologiczna architektury pałaców, dworów oraz szlacheckich domów mieszkalnych.

Zorganizowano 5 wyjazdów badawczych:

Białoruś: 15-29. 07.2019, 20-29.10.2019; Litwa: 31.03-9.04.2019, 01-8.07. 2019; Rosja: 1-07.08.2019

Przeprowadzono:

Kwerendy źródeł rękopiśmiennych:

Lietuvos centrinis valstybinis archyvas w Wilnie  (Główne Archiwum Państwowe Litwy)

– kwerendy w księgach grodzkich i ziemskich, związane z dworami i pałacami na terenie dawnego województwa wileńskiego.

Lietuvos kulturos paveldo centras w Wilnie  (Ośrodek Dziedzictwa Kulturowego Litwy)

– kwerendy archiwalnych fotografii i pomiarów

 Nacjanalnyj gistaryczny archiw Biełarusi  w Mińsku

–  kwerendy w księgach grodzkich i ziemskich związane z dworami i pałacami na terenie dawnego województwa wileńskiego.

Oblasntnyj dziarżawnyj archiw minskoj obłasti w Mołodecznie

– kwerendy dotyczące okresu międzywojennego dawnego woj. wileńskiego

Rosyjskij gosudarstwiennyj wojenno-istoriczeskij archiw  w Moskwie

- kwerendy kartograficzne i własnościowe pałaców oraz dworów guberni wileńskiej w XIX wieku. 

Kwerendy dokumentacji fotograficznych i dokumentacji pomiarowych:

Biełorusskij gosudarstwiennyj archiw nauczno-techniczeskoj dokumentacji

w Mińsku

Biełaruskij gosudarstwiennyj archiw muzej literatury i iskusstwa w Mińsku

Biełaruskij gosudarstwiennyj archiw kinofotofonodokumetow w Dzierżyńsku (Kojdanów) 

Zebrano archiwalną dokumentację fotograficzną lub pomiarową następujących pałaców i dworów: Prużana, Snów, Radziwiłłmonty, Połoneczka, Zausze, Świack.

Kwerendy historycznych i pozyskanie współczesnych dokumentacji pomiarowych (rzuty, elewacje, przekroje poprzeczne):

Prużana, Snów, Radziwiłłmonty, Świack, Zalesie, Szczorse, Postawy, Żylicze.

Badania terenowe:

Zebrano dokumentację fotograficzną i przeprowadzono m.in. analizy obiektów in situ: Snów, Radziwiłłmonty, Połoneczka, Zausze, Zalesie, Zdzięcioł, Postawy, Karolinów.

Opracowania przekazane do Narodowego Instytutu Polskiego Dziedzictwa Kulturowego za Granicą:

Analiza i opracowanie zebranych materiałów oraz  kart inwentaryzacyjnych 25 obiektów:  Florianów, Hrycewicze, Janowicze, Jasieniec, Kołdyczew, Korelicze, Kroszyn, Lecieszyn, Łachwa, Nacz, Narucewicze, Nowodwórka, Połoneczka, Radziwiłłmonty, Sawicze, Snów, Swojatycze, Tracewicze, Wielka Lipa, Wolna, Zadwieja, Zausze, Zausze-Lipka, Zdzięcioł, Zubki.   

Opracowano katalog rozumowany do dokumentacji dworów, pałaców i domów szlacheckich na ziemiach dawnego Wielkiego Księstwa Litewskiego na podstawie „Rejestrów podymnego” z XVII i XVIII wieku; katalog obejmuje 129 obiektów.

Albumy Johanna Heinricha Müntza

Przygotowanie przez dr Elżbietę Budzińską do wydania trzech albumów pochodzącego z Alzacji architekta, inżyniera, rysownika Johanna Heinricha Müntza (1727-1798) w służbie Stanisława Augusta z początku lat 80. XVIII wieku, znajdujących się w Muzeum Historycznym w Moskwie (2 albumy) i Gabinecie Rycin BUW (1 album). Projekt realizowany przez PISnSŚ ze środków  Narodowego Instytutu Polskiego Dziedzictwa Kulturowego za Granicą POLONIKA. W 2019 roku tłumaczono z francuskiego oryginału teksty autorskich komentarzy do rysunków lawowanych  piórem  i akwarel barwnych.

Sztuka XVIII-XIX wieku

Promocje książki z serii „Kultura Artystyczna” t. 2 – prof. Teresy Grzybkowskiej, Kobieta wodzem chwalebnego czynu. Twórczynie pierwszych polskich muzeów i ogrodów filozoficznych  (PISnSŚ – Wyd. Tako, Warszawa- Toruń 2018) z udziałem autorki: Warszawa, Muzeum UW, 19.03. 2019 oraz

Puławy, Muzeum Czartoryskich, 14.06. 2019.

Przygotowanie do wydania (w 2020) w serii „Kultura Artystyczna” t. 3 – Witolda Dobrowolskiego Podróż do Włoch Elżbiety Lubomirskiej i Stanisława Kostki Potockiego. Geneza łańcuckiej kolekcji starożytności, red. Grażyna Raj.

Wydanie w serii „Studia i Monografie” t. 30 – Emilia Ziółkowska-Ganc, Andrzej Gołoński (1799-1854). Architekt – urzędnik Królestwa Polskiego (PISnSŚ – Wyd. Tako, Warszawa-Toruń 2019), red. Agnieszka Pospiszil. (Sfinansowana ze środków MNiSW na działalność upowszechniającą naukę).

Korpus dzieł malarskich Henryka Siemiradzkiego

Prace nad pełnym katalogiem dzieł malarskich Siemiradzkiego  finansowane są w ramach modułu „Tradycja 1a”  Narodowego Programu Rozwoju Humanistyki”  MNiSW w latach 2015-2020. Realizowane są we współpracy z Muzeami Narodowymi w Krakowie i Warszawie oraz Państwową Galerią Tretiakowską i Państwowym Instytutem Historii Sztuki w Moskwie.

Badania, prowadzone pod kierownictwem prof. Jerzego Malinowskiego, koncentrowały się na dwóch zakresach. Pierwszy z nich  obejmował prace nad t. I katalogu: Dzieła  z historii starożytnej,  wczesnego chrześcijaństwa i religijne w układzie: 1. Szkice młodzieńcze (juwenilia) i obrazy rodzajowe; 2. Studia akademickie; 3. Obrazy z dziejów Rzymu; 4. Chrystus i Jawnogrzesznica;  5. Sceny z Chrystusem;  6. Sceny z życia pierwszych chrześcijan;  7. Świeczniki chrześcijaństwa [Pochodnie Nerona]; 8. Dirce chrześcijańska;  9. Dzieła religijne;  10. Dzieła do Świątyni Chrystusa Zbawiciela; 11. Obrazy z życia religijnego. Razem 110 obrazów, paręset rysunków, a także fotografii i drzeworytów reprodukcyjnych oraz około 400 stron tekstu. Teksty źródłowe i listy w języku rosyjskim zostały przetłumaczone na polski. Sporządzono Wykaz Szkicowników oraz Wykaz skrótów bibliograficznych. Tom został zredagowany, przygotowany do druku. Trwają prace nad przekładem katalogu na język angielski.

Prowadzono prace nad t. II: Dzieła o tematyce świeckiej  w układzie: 12. Sceny historyczno-rodzajowe;  13. Fryne;  14. Idylle; 15. Cykl słowiański;   16. Dzieła z dziejów i literatury Polski i Niemiec; 17. Malarstwo alegoryczne i dekoracyjne; 18. Kurtyny; 19. Pejzaże; 20. Akty; 21. Portrety; 22. Perspektywy, ornamenty (rysunki). 

Przygotowywano tom Głosy o twórczości, który będzie zawierać teksty uczestników projektu o  Siemiradzkim. Do tego tomu zostanie włączona obszerna ukończona już bibliografia (około 200 s.).

Przygotowywano materiały z międzynarodowej konferencji Henryk Siemiradzki and the international artistic milieu in Rome, która została zorganizowana w Stacji Naukowej PAN w Rzymie 9-10 października 2018 roku, i ukażą się drukiem w serii „Conferenze dell’Accademia Polacca”  pod red. dr Marii Nitki  w 2020.  Tom zawiera 21 artykułów.

Prowadzono końcowe badania technologii i technik artystycznych, które złożą się na tom Warsztat malarski Henryka Siemiradzkiego pod red. dr Dominiki Sarkowicz (2021).

Wykłady:

Prof. Leiła Chasjanowa, Jan Matejko i Henryk Siemiradzki. Skojarzenie losów dwóch wielkich Polaków (Warszawa, 12.11.2019)

W południe z Siemiradzkim – cykl wykładów w Muzeum Narodowym we Wrocławiu:

Dr Jakub Zarzycki, Siemiradzki i Włosi – mało znany wątek w twórczości malarza na przykładzie obrazu „Z wiatykiem”  (9.02.2019)

Dr Jakub Zarzycki, Siemiradzki i antyk – o najważniejszym temacie w twórczości malarza (6.04.2019)

Dr Maria Nitka, Światło w twórczości Siemiradzkiego (25.05.2019) 

Studia nad strojem

Wydano jako t. 28 serii „Studia i Monografie” książkę Co (nie)przystoi mężczyźnie. Ubiór męski w sztuce i kulturze, pod red. dr Magdaleny Furmanik-Kowalskiej i dr Anny Straszewskiej (PISnSŚ – Wyd. Tako, Warszawa – Toruń 2019). Są to materiały III Konferencji Studiów nad Strojem, która odbyła się 3-4.04.2017.  

SZTUKA AZJI, AFRYKI I AMERYKI ŁACIŃSKIEJ

Komitet  Polska-Japonia 1919

15 grudnia 2018 roku zawiązał się przy PISnSŚ Komitet Polska-Japonia 2019. Ideą powstania Komitetu stała się  koordynacja inicjatyw  instytucji i organizacji, mających na celu uświetnienie obchodów 100. rocznicy nawiązania stosunków dyplomatycznych między Polską i Japonią  Polska-Japonia 2019, którego przewodniczącym został prof. Jerzy Malinowski, wice- przewodniczącą dr Jadwiga Rodowicz-Czechowska, a sekretarzem dr Agnieszka Durda-Dmitruk. W skład Komitetu weszli m.in. przedstawiciele najważniejszych  ośrodków: Uniwersytetów Jagiellońskiego, im. Adama Mickiewicza, Mikołaja Kopernika i Warszawskiego, Polsko-Japońskiej Wyższej Szkoły Technik Komputerowych, Akademii Pedagogiki Specjalnej, Muzeum Sztuki i Techniki Japońskiej Manggha oraz  Muzeum Azji i Pacyfiku.

Zorganizowane zostały konferencje międzynarodowe:

Jikihitsu. The Sygnature of the artist. Japanese tradition in contemporary Polish art (Warszawa, 10-12.06.2029, organizator dr Agnieszka Durda-Dmitruk, APS, PISnSŚ, SARP). Wynikiem konferencji stał się tom rocznika World Art Studies 19 Poland-Japan. Contemporary art and artistic relations. (Dofinansowany z programu „Czasopisma” MKiDN). Konferencji towarzyszyły wystawy i działania teatralne.  

Collections – Encounters – Inspirations. Reception of Japanese art and crafts  in Central and Eastern Europe before the establishment of diplomatic contacts between Poland and Japan in 1919 (Kraków, 27-29.06.2019, organizatorzy: dr Ewa Kamińska, Beata Romanowicz, Aleksandra Görlich, UJ, PISnSŚ, Muzeum Narodowe w Krakowie). Wynikiem konferencji będzie tom 7 rocznika  “Artistic Traditions of non-European Cultures” – Cultural Bridges: Collections – Encounters – Inspirations. Japanese Art in Central and Eastern Europe till 1919 and beyond (w redakcji).

W ramach obchodów do Polski został zaproszony przez PISnSŚ japoński teatr Kuromori Kabuki (z miejscowości Sakata w prefekturze Yamagata) – na występy do Warszawy (Akademia Teatralna, 4.11.2019) i Krakowa (MSiTJ, 6.11.2019).  

Odbyła się promocja książki Engelberta Kaempfera Japonia: spojrzenie na kulturę Tokugawów (pierwodruk Londyn 1727; PISnSŚ – Wyd. Tako, Warszawa – Toruń 2018) z udziałem tłumacza i autora opracowania Macieja Tybusa, konsultantki dr Ewy Kamińskiej i redaktorki Grażyny Raj oraz prezentacja projektów Komitetu Polska – Japonia 2019 (MAiP Warszawa, 8.05. 2019).

Sztuka Azji

Wydano t. 8  rocznika „Art of the Orient” –  Art and culture of the East and South Asia, pod redakcją prof. Bogny Łakomskiej (Wyd. A. Marszałek – PISnSŚ, Toruń 2019).

Publikacja w serii „Studia i Monografie” t. 29 – Marianna Lis, Wayang. Jawajski teatr cieni – pierwsze polskie opracowanie teatru w Indonezji. (PISnSŚ – Wyd. Tako, Warszawa – Toruń 2019) (Sfinansowana ze środków MNiSW na działalność upowszechniającą naukę).

Wykład dr Sumiyo Okumury (Stambuł), Velvet and Patronage: The Origin and the Historical Background of Ottoman and Italian Velvets  (Kraków, MSiTJ, 25.11. 2019)

Sztuka Ameryki Środkowej i Południowej

Wydano t.  9 rocznika „Arte de America Latina” – La muerte y el miedo a ella en la historia, la cultura, el arte y la literatura, pod red. dr Ewy Kubiak i dr Katarzyny Szoblik (Wyd. A. Marszałek – PISnSŚ, Toruń 2019).

Wraz z La Campana Sumergida Editorial opublikowano książkę La Espiritualidad en América Latina pod red. Adriany Sary Jastrzębskiej & Katarzyny Szoblik.

SZTUKA  EUROPY I AMERYKI PÓŁNOCNEJ  XX-XXI  WIEKU  

Sztuka początku XX wieku w Polsce

From Ausgleich to the Holocaust. Ukrainian and Jewish Artists of Lemberg / Lwów / Lviv, red. Sergey R. Kravtsov, Ilia Rodov and Małgorzata Stolarska-Fronia, Grünberg Verlag, Weimar und Rostock 2019 (materiały z konferencji Centrum Historii Miast w Europie Środkowo-Wschodniej we Lwowie, Center for Jewish Art, Hebrew University of Jerusalem, Department of Jewish Art, Bar Ilan University oraz PISnSŚ, Lwów, listopad 2012).

Konferencja międzynarodowa Grupa Jung Idysz i żydowska awangarda artystyczna w dwudziestoleciu międzywojennym. Idee – postawy – relacje (Muzeum Historyczne w Łodzi, PISnSŚ, Uniwersytet Łódzki, 12-13.06.2019)

Wydanie reprintu Jung – Idysz / Yung Yiddish 1919 –  trzech almanachów grupy pod red. dr Irminy Gadowskiej, Adama Klimczaka i Teresy Śmiechowskiej (Muzeum Miasta Łodzi, PISnSŚ, Łódź 2019) wraz z zeszytem artykułów.

Publikacja w serii  „Źródła do Dziejów Sztuki”, t. VI:  Małgorzata Geron, Jerzy Malinowski, Manifesty polskiej awangardy artystycznej: Formiści – Bunt – Jung Idysz 1917-1922, red. Grażyna Raj (PISnSŚ – Wyd. Tako, Warszawa- Toruń 2019) (Dofinansowanie ze środków MKiDN z Narodowego Programu Rozwoju Czytelnictwa).

Promocja książki z serii „Źródła do Dziejów Sztuki”, t. V:  Kira Banasińska, Autobiografia. Polskie losy na krańcach świata (PISnSŚ – Wyd. Tako, Warszawa-Toruń 2018) z dr Małgorzatą Reinhard-Chlandą, tłumaczką i autorką opracowania (Kraków, MSiTJ, 18.02.2019)

Wydanie t. 7 rocznika „Studia z Architektury Nowoczesnej”  –  Z problemów architektury I połowy XX wieku, pod. red. prof. Joanny Kucharzewskiej.

Zorganizowano VII Konferencję Sztuki Nowoczesnej w Toruniu: Art education & art criticism in Central and Eastern Europe in the 20th and 21st centuries (Katedra Historii Sztuki Nowoczesnej i Pozaeuropejskiej UMK, PISnSŚ, organizacja: dr Małgorzata Geron, Toruń 10-12.10. 2019) w związku ze 100-leciem reaktywowania Wydziału Sztuk Pięknych Uniwersytetu Stefana Batorego w Wilnie, od 1945 na Uniwersytecie Mikołaja Kopernika w Toruniu.

Publikacja  t. 2 (25) rocznika „Dagerotyp. Studia z Historii i Teorii Fotografii”  –  Fotografia i władza / Photography and Power, pod red. Małgorzaty  Grąbczewskiej i dr Weroniki Kobylińskiej-Bunsch (wraz ze Stowarzyszeniem Historyków Fotografii i Muzeum Fotografii w Krakowie).

Sztuka światowa XX wieku

Wydano t. 27 serii „Studia i Monografie” – Maciej Gugała, Eksperymenty Davida Hockneya, (PISnSŚ – Wyd. Tako, Warszawa – Toruń 2019).

Promocja książki dr Macieja Gugały, Eksperymenty Davida Hockneya  odbyła się 12.12. 2019 (PISnSŚ).

Ukazała się jako t. 31 serii „Studia i Monografie” praca  Kajetana Gizińskiego  i Tomasza Dziewickiwego, Studia o Wasiliju Kandinskim i grupie Der Blaue Reiter (PISnSŚ – Wyd. Tako, Warszawa – Toruń 2019) (Sfinansowana ze środków MNiSW na działalność upowszechniającą naukę).

Ukazał się t. 7 rocznika „Sztuka Europy Wschodniej / Искуссвтво Восточной Европы / The Art of Eastern Europe” – Sztuka ukraińska XX wieku i polsko-ukraińskie związki artystyczne / Украинские искусство ХХ века и польско-украинские художественные связи  / 20th century Ukrainian Art and  Polish-Ukrainian artistic relations, pod red. prof. Jerzego Malinowskiego, Agnieszki Pospiszil i Ewy Sułek. Obszerny tom liczący 31 tekstów zawiera charakterystykę podstawowych problemów współczesnej sztuki ukraińskiej. (Publikacja finansowana przez MNiSW ze środków na działalność upowszechniającą naukę).

Odbył się wykład dr. Filipa Pręgowskiego Estetyka wzniosłości we współczesnym malarstwie amerykańskim  (Toruń, Wydział Sztuk Pięknych UMK, 22.01.2019)    

Sztuka polska po 1945

Opublikowano t. 14 rocznika „Pamiętnik Sztuk Pięknych” –   Sztuka polska na Ziemiach Zachodnich i Północnych od 1981 roku do współczesności,  pod red. Anny Markowskiej i Reginy Kulig-Posłuszny.  Zawiera on materiały z drugiej części konferencji, która odbyła się 21-22.11. 2016  we Wrocławiu (Muzeum Architektury). Pierwsza jej część Sztuka polska na Ziemiach Zachodnich i Północnych 1945-1891,  zorganizowana w 2015 roku,  ukazała się w t. 11 rocznika z 2016 roku. 

W serii „Sztuka i Historia” ukazał się t. 3 – Anna Dzierżyc-Horniak, Początki są zawsze najważniejsze… Geneza i działalność Galerii Foksal. Teksty programowe, wystawy, wydarzenia, artyści 1955-1970 (PISnSŚ – Wyd. Tako, Warszawa-Toruń 2019) (Publikacja finansowana przez MNiSW ze środków na działalność upowszechniającą naukę).

Wydano monografię: Beata Klocek Di Biasio,  Mitoraj. A dialog between art and history. Foreword by Sir George Jacobescu. Translated into English by  Marcin Turski. Cover design Rafał Ołbiński (PISnSŚ - Wyd. Tako, Warsaw-London 2019).

Do wydawnictw Instytutu włączono pracę dr Doroty Grubby-Thiede Społeczne konteksty współczesnej rzeźby i sztuki multimedialnej. Studia nad sztuką polską i powszechną, PISnSŚ, Warszawa 2019.

Słownik polskich artystów polskich na obczyźnie  od XIX do XXI wieku

Kontynuowano prace nad projektem zaplanowanym przez PISnSŚ jako Słownik artystów polskich na obczyźnie, we współpracy  z  Narodowym Instytutem Polskiego Dziedzictwa Kulturowego za Granicą „POLONIKA”, który finansuje badania.

Przygotowywano biogramy  artystów polskich w Wielkiej Brytanii (prof.  Jan Wiktor Sienkiewicz, dr Monika Szczygieł-Gajewska, mgr Ewa Sobczyk), Francji (prof. Katarzyna Kulpińska, dr Magdalena Sawczuk) i Kanadzie (dr Katarzyna Szrodt) w XX wieku, a zwłaszcza od 1945 do 1989 roku.

 Do końca 2019 roku zostało opracowanych ponad 120 biogramów, które wchodzą do trzech oddzielnych tomów Słownika: Tom 1. Słownik polskich artystów plastyków w Wielkiej Brytanii w XX wieku; Tom 2. Słownik polskich artystów plastyków we Francji w XX wieku; Tom 3. Słownik polskich artystów plastyków w Kanadzie. Przewidziane są dwie formy publikacji opracowania: 1. na specjalnej platformie internetowej; 2. w formie drukowanej. Projekt wpisuje się w szereg przedsięwzięć badawczo-naukowych i publikacyjnych z zakresu polskiego dziedzictwa kulturowego na emigracji, prowadzonych od kilku lat przez PISnSŚ.

INNE INFORMACJE

Nominacje

Prof. Jerzy Malinowski i prof. arch. Jerzy Uścinowicz zostali wybrani na członków honorowych Rosyjskiej Akademii Sztuki w Moskwie. Uroczystość odbyła się w siedzibie Akademii 22.05.2019.

 

PUBLIKACJE

ART OF THE ORIENT

 

 

 

T. 8 – Art and culture of the East and South Asia, ed. by Bogna Łakomska

Contents: Bogna Łakomska, Introduction; Zhou Jia, The study of Yangliuqing New Year Picture; Monika Jankiewicz-Brzostowska, Meiji Woodblock Prints by Utagawa Kokunimasa in the collection of the National Maritime Museum in Gdańsk:  Katarzyna Kulpińska, Japanese pacifist and ecological posters U.G. Satō and others:  Amelia Macioszek, Negotiating Appropriation – Later Safavid Adaptations of Chinese Blue-and-white Porcelain;  Bogna Łakomska, The significance of Gegu yaolun 格古要論 – a 14th century antiquarian guide for the development of China’s knowledge and material culture;  Zuzanna Krzysztofik, The traditional Korean house hanok as a reflection of the family hierarchy;  Marianna Lis, The Art of Wayang;  Joanna Wacławek, Landscape in the light of regaining Independence Reflectionson the relationships between elements of commemorative architecture and Hindu-Buddhist motifs in the art of Central Java.

Polish Institute of World Art Studies & Wydawnictwo Adam Marszałek, Toruń 2019 ISSN 2299-811X

 

ARTE DE AMERICA LATINA

 

 

 

T. 9 - La muerte y el miedo a ella en la historia, la cultura, el arte y la literatura, ed. Ewa Kubiak, Katarzyna Szoblik 

Contenido: Prefacio, Ewa Kubiak, Katarzyna Szoblik, La muerte y el miedo a ella en la historia, la cultura, el arte y la literatura; Foreword, Ewa Kubiak, Katarzyna Szoblik, Death and fear of death in history, culture, art and literature; Przedmowa, Ewa Kubiak, Katarzyna Szoblik, Śmierć i strach przed śmiercią w historii, kulturze, sztuce i literaturze;

Katarzyna Szoblik, ¿El canto a San Francisco o las exequias de Sebastián Ramírez de Fuenleal? Una aproximación al llamado Pipilcuicatl o “Canto de niños” del manuscrito de Cantares mexicanos; Elżbieta Jodłowska, Mirosław Mąka, La anunciadora azul de la muerte. De las creencias populares de los andes centrales; Ewa Kubiak, Juan Gómez Huacso, La muerte simbólica. El cuadro con la representación de Silencio y Monja Crucificada del Beaterio del Carmen de San Blas en Cusco;  Joanna Pietraszczyk-Sękowska, Argentinos, bestias, chaqwa y pishtacos. La experiencia del terror, la crueldad y la muerte en la conciencia colectiva de los serranos en el periodo del conflicto interno en el Perú; Juan Pablo Ortiz Ramos, Vencer el miedo para recuperar la identidad: el conflicto armado en Colombia y la masacre de Bojayá; Edyta Andzel-O'Shanahan, Mysterium tremendum: el sacrificio humano como motivo literario en la narrativa latinoamericana contemporánea; Adriana Sara Jastrzębska, Narconovela colombiana: narrativa de corte thanático.

Instituto Polaco de Investigación del Arte Mundial & Wydawnictwo Adam Marszałek, Toruń 2019 ISSN 2299-260X  

 

(THE) ARTISTIC TRADITIONS OF NON-EUROPEAN CULTURES  

 

T. 7 –  Cultural Bridges: Collections – Encounters – Inspirations. Japanese Art in Central and Eastern Europe till 1919 and beyond, eds. by  Eva Kaminski, Beata Romanowicz, Aleksandra Görlich 

 

Table of contents: Introduction; Collections: Kasuya Akiko, History of Museum in Japan and the character of its collection; Alice Kraemerová,  Japanese Arts and Crafts for European Customers; Ralf Čeplak Mencin, The first Japanese collection in Slovenia; Klara Hrvatin, Japanese collections in Slovenia: Past exhibitions and present developments; Kristine Milere, Japanese Art Collection of the Latvian National Museum of Art; Anna Katarzyna Maleszko, Warsaw collections of Japanese art and their significance in the cultural life of the city; Małgorzata Reinhard Chlanda, About the beginnings of collecting Japanese art in Kraków – by the Technical-Industrial Museum; Beata Romanowicz,  Collecting Japanese art in the National Museum in Krakow before 1919; Krzysztof Kalitko, Joanna Kokoć, The unfinished journey. The hasamibako from the collection of the National Museum in Poznań; Encounters: Estera Żeromska, The turn of the 19th and 20th centuries and the mosaic of the Polish-Japanese associations (religion, dance, theater, literature, and music); Ewa Kamińska, Feliks Manggha Jasieński – Polish collector of Japanese art and his role in intercultural exchange between Poland and Japan; Aleksandra Görlich, Image of Japan created by Feliks “Manggha” Jasieński in articles published in the 'Miesięcznik Literacki i Artystyczny' and 'Chimera' magazines; Agnese Haijima, Cultural Ties between Japan and Latvia, Historical Perspective and Nowadays: With Focus on Architecture, Interior Design, Landscape Architecture and Art Collections; Inspiratons: Łukasz Kossowski, Point of View; Svitlana Rybalko, Japonisme in Ukrainian Art of the late XIX-early XXI centuries; Ivanna Pavelchuk, Reflections on Japonism in the Practice of Ukrainian Colourists of the Art Nouveau Period; Weiss Zofia, On the eroticism of female images in Polish Art Nouveau influenced by Far East and West;  Raports: Yumi Segawa, Trends and Perspectives of Digital Collections in Japan; Anna Król, Polish Japanism. Exhibitions of Polish Japanism as Intercultural Dialogue at Manggha Museum.

Polish Institute of World Art Studies & Tako Publishing House, Warszawa – Toruń 2019  ISSN 2450-5692  ISBN -  w redakcji 

DAGEROTYP. STUDIA Z HISTORII I TEORII FOTOGRAFII

 

T. 2 (25) -  Fotografia i Władza /  Photography and Power, pod red. Małgorzaty  Grąbczewskiej i Weroniki Kobylińskiej-Bunsch

 

Contents: Małgorzata Grąbczewska, Weronika Kobylińska-Bunsch,  Photography and Power. Introduction.  Studies / Studia: Carla Rosetti, Photography and Power in the Mussolini Era: The case of “La Revista Illustrata del Popolo d’Italia”; Sławomir Magdala, Visual Performances: Light(s) of Reason?; Breezy Taggart, Didactic Diagnoses: Esther Bubley’s Documentation of State Mental Institutions for Ladies’ Home Journal;  Christopher Morton, From significant surface to historical presence: photography as a site of social engagement in the museum; Collections / Kolekcje: Sara Romani, Picturing identities: Gathering knowledge, envisioning communities; Joanna Jastrzębska, Między pamiątką, dokumentem a obrazem propagandowym. Kolekcja amatorskiej fotografii żołnierzy niemieckich z ziem polskich w okresie 1939-1944 w zbiorach Muzeum Powstania Warszawskiego; Voices / Głosy: Fabian Röderer, The Power of Photographic Display. Reconstructing UNESCO’s Human Rights Exhibition (1949); Alexandra Whittaker, Between Utility and Experiment: The Problem with Classification in Fortunata Obrąpalska’s Botanical Photograph;

Reviews / Recenzje, Małgorzata Grąbczewska, „Abdon Korzon” Dainiusa Juneviciusa; Varia: Jadwiga Kamola, Symposium Artist Complex. Images of Artists in Photography; Marek Janczyk, Interpretując miasto. Wokół fotograficznego archiwum W. Pentala i H. Makarewicza; Weronika Kobylińska-Bunsch, Bibliografia fotograficzna za 2018 r.

Stowarzyszenie Historyków Fotografii, Polski Instytut Studiów nad Sztuką Świata,  Muzeum Fotografii w Krakowie, Warszawa 2019;  ISSN 1233-2445

- w redakcji

PAMIĘTNIK SZTUK PIĘKNYCH / FINE ARTS DIARY

 

T. 13 - Sztuka polska na Ziemiach Zachodnich i Północnych od 1981 roku do współczesności / Polish art in the Western and Northern Territories from 1981 till the present, Pod redakcją Anny Markowskiej i Reginy Kulig-Posłuszny 

Wstęp/Introduction: Anna Markowska, Regina Kulig-Posłuszny, 
W stronę innej, wielokulturowej tradycji / Towards another, multicultural tradition. I. Artystyczna niezależność i samoorganizacja – kluczowy artystyczny spadek po PRL-u?/ Artistic autonomy and self-organization – a pivotal artistic legacy of The Polish People's Republic?: Zbigniew Makarewicz,  ARYTMIA. O niektórych aspektach artystycznej awantury na Ziemiach Zachodnich i Północnych / Arrhythmia. On some aspects of the whole artistic fuss in the Western and Northern Territories; Dorota Grubba-Thiede, „Zapis równoległy” – przyczynek do badań nad twórczością i pedagogiką Andrzeja Wojciechowskiego oraz Witosława Czerwonki po 1981 r. [artystów wywodzących się z Wrocławia] / “Simultaneous record" – a contribution to the research on the work and pedagogy of Andrzej Wojciechowski and Witosław Czerwonka after 1981 [artists originating from Wrocław]; II. Odzyskiwanie-konstruowanie tożsamości/ Recovering-constructing identity: Wojciech Kozłowski,  Sztuka w Zielonej Górze po 1981 roku / Art in Zielona Góra after 1981; Agnieszka Rek-Lipczyńska,  Izabela Kozłowska, Przestrzeń pamięci – pamięć przestrzeni. Refleksja nad przestrzeniami symbolicznymi Szczecina w świetle postmodernistycznej transformacji sztuki i architektury / Space of memory – memory of space. Reflection on symbolic spaces of the city of Szczecin in the context of the postmodern transformation of art and architecture; Michał Siekierka,Współczesne miejsca pamięci: pomniki, tablice, mogiły w kontekście upamiętnienia tradycji i kultury Kresów na terenie województwa dolnośląskiego /Contemporary memory places: monuments, plaques, graves in the context of commemorating the traditions and culture of Kresy in Lower Silesia; Anna Zelmańska-Lipnicka, Galeria Koło (1995-2003) – przestrzeń otwarta / Koło Gallery (1995-2003) – open space; III. Przyszłość jako efekt negatywnych skutków ubocznych transformacji / The future as a result of the negative side effects of transformation: Elżbieta Błotnicka-Mazur,  Rewitalizacja przestrzeni miasta poprzez sztukę. Przypadek Stoczni Gdańskiej / Revitalisation through art. A Gdansk Shipyard case study: Magdalena Gołaczyńska,  Happeningi Pomarańczowej Alternatywy, czyli współczesny karnawał na ulicach Wrocławia / Orange Alternative happenings, or the carnival in Wrocław streets; IV. Demontaż czy redefinicja nowoczesności?/ Dismantlement or redefinition of modernity?: Józef Tarnowski, Przełom postmodernistyczny w architekturze polskiej: odbudowa Starego Miasta w Elblągu /
A post-modern twist in Polish architecture: the rebuilding of Elbląg’s Old Town; Krzysztof Stefański,  Sky Tower Leszka Czarneckiego, symbol Wrocławia XXI wieku i jego miejsce w sylwetce miasta /
Leszek Czarnecki’s Sky Tower as a symbol of twenty-first century Wrocław. Its significance in the cityscape; Anna Dzierżyc-Horniak,
Eksperyment form przestrzennych w Elblągu – niechciane dziś dziedzictwo PRL-u? / Experiment of spatial forms in Elbląg – the heritage of the Polish People’s Republic no longer wanted?; Emilia Kiecko, 
Międzynarodowa Wystawa Architektury Intencjonalnej Terra-2 /
International Exhibition of Intensional Architecture Terra-2; V. Produkcja nowej wiedzy/ Production of new knowledge: Szymon Piotr Kubiak,  „[…] już nie mówiąc o sztuce ludów pierwotnych”. Szczecin, kultury pozaeuropejskie i polska kolonizacja „Ziem Odzyskanych” /‘[...] not to mention the art of primitive peoples’. Szczecin, non-European cultures and Polish colonization of the Recovered Territories, Wiktoria Kozioł,
Ziemia przeklęta. Trzy wystawy w Centrum Sztuki Współczesnej Kronika w Bytomiu jako przykład strategii instytucjonalnej / The cursed land. Three exhibitions at the Center for Contemporary Art Chronicle in Bytom as an example of institutional strategy; Zbigniew Makarewicz, Niszowe strategie wrocławskiej neoawangardy1981-2016/ Niche strategies of Wroclaw's neo-avant-garde 1981-2016; Magdalena Howorus-Czajka, Iwona Zając i „Cud ciężkiej pracy”, czyli artysta jako homo faber / Iwona Zając and ‘Hard Work Miracle’ or the artist as homo faber; Elżbieta Kal, Ciało, nieskończoność i koniugacja. O perceptach i afektach twórczości Władysława Jackiewicza, Jacka Mydlarskiego i Romana Gajewskiego  / Body, infinity and conjugation. On percepts and affects in the art of Władysław Jackiewicz, Jacek Mydlarski and Roman Gajewski; Zbigniew Mańkowski, Wizualna refleksyjność Kazimierza Nowosielskiego / Visual reflexivity of Kazimierz Nowosielski; VI. Twórcy współczesności swoimi własnymi słowami / Creators of our contemporaneity in their own: O płytkiej rzece i tolerancji, z Bożeną Steinborn, w jej warszawskim mieszkaniu na Stegnach, rozmawia Anna Markowska /  Bożena Steinborn (in her Warsaw’s apartment) talks to Anna Markowska on a shallow river and tolerance; „Przypatrz się dobrze, bo to zaraz zniknie”; Z Piotrem Łukaszewiczem rozmawia Anna Markowska
"Look carefully, before it all disappears". Piotr Łukaszewicz in an interview with Anna Markowska; Architektura „odzyskana”. Z Ernestem Niemczykiem rozmawia Regina Kulig-Posłuszny / „Recovered” architecture. Ernest Niemczyk in an interview with Regina Kulig-Posłuszny; „Nie lubię zamkniętych systemów”. Ze Stachem Rukszą rozmawia Daria Skok
I do not like closed systems. Daria Skok talks to Stach Ruksza.

Polski Instytut Studiów nad Sztuką Świata & Wydawnictwo TAKO, Warszawa- Toruń 2019,  ISSN 1730-0215  ISBN 978-83-956228-8-5

SERIES BYZANTINA. STUDIES ON BYZANTINE AND POST-BYZANTINE ART

 

T. 17 -  Ed. by Waldemar Deluga

Contents: Waldemar Deluga, Introduction;  Petra Košťálová, Conversion of Polish Armenians and Other „Aghets“ According to Colophons of Simeon Lehatsi;  Roksolana Kosiv, Icons from Wola Wyzna and Swiatkowa Mala churches of the Master Yakiv from Rybotycze 1670-1680-s; Beata Biedrońska-Słotowa, Exhibitions of Armenian Art in Poland;  Katarzyna Winnicka, Justyna Sprutta, Waldemar Deluga, Shortes Notes

Polish Institute of World Art Studies, Cardinal Wyszyński University, University of Ostrava 2019, ISSN 1733-5787

 

STUDIA I MONOGRAFIE / STUDIES AND MONOGRAPHS

 

T. 27 – Maciej Gugała, Eksperymenty Davida Hockneya,

Polski Instytutdiów nad Sztuką Świata & Wydawnictwo TAKO, Warszawa – Toruń 2019 ISBN 978-83-949807-6-4 ; ISBN 978-83-65480-51-4

 

T. 28 –  Co (nie)przystoi mężczyźnie. Ubiór męski w sztuce i kulturze,

pod red. Magdaleny Furmanik-Kowalskiej i Anny Straszewskiej

Spis treści: Magdalena Furmanik-Kowalska i Anna Straszewska, „Co (nie)przystoi mężczyźnie”, czyli kilka słów wstępu o stroju męskim w sztuce i kulturze; Część I: Brummell, dantyzm i inne formy autokreacji w modzie męskiej: Anna Antonowicz, Piękny Brummell – męski dandys; Dorota Morawetz, Dandysi i ekstrawaganci, czyli paroksyzmy męskiej elegancji; Anna Domin, Męski gorset – przedmiot uwielbienia  czy kpin? Dziewiętnastowieczny dandys i jego współczesny następca; Joanna Dobkowska, Jak powinien wyglądać poeta? Od abnegacji do dandyzmu; Adam Drozdowski, Walka o nowego gentlemana, Wyzwolony wizerunek mężczyzny, kreowany przez brytyjską Partię Reformy Stroju Męskiego, na tle obowiązujących norm konserwatywnych; Grażyna Bobilewicz, Papuga czty dandys? Image rosyjskiego stilagi w latach 1940-1960 w kontekście społeczno-kulturalnym; Część II: Strój jako element tożsamości: Justyna Majerska-Sznajder, Tymoteusz  Król, W cieniu swoich żon, czyli rzecz o wilamowskim stroju męskim; Anna Pawłowska, Afropolitanin – współczesny dandys z Afryki; Część III: Prasa a moda męska: Gabriela Juranek, Przemiany w modzie męskiej i dominującym wzorcu męskości na przykładzie francuskich modowych z lat 1778-1793; Joanna Regina Kowalska, Modny czy nie? Mężczyzna w PRL-u według Barbary Hoff i Janiny Ipohorskiej w latach 1954-1968; Część IV: Strój a wzorce męskości: Agnieszka Narewska, Baletowa moda dla mężczyzn; Eleonora Jedlińska, Maciej Toporowicz versus Bruce Weber. Obsession for Men – krytyka fascynacji faszyzmem w fotografii mody męskiej; Anna Dzierżyć-Horniak, Czy mężczyźni marzą o stroju superbohatera? Wzorce męskości osadzone w kulturowym kontekście stroju herosa popkultury.

Polski Instytut Studiów nad Sztuką Świata & Wydawnictwo TAKO, Warszawa – Toruń 2019  ISBN 978-83-949807-4-0

T. 29 – Marianna Lis, Wayang. Jawajski teatr cieni

Polski Instytut Studiów nad Sztuką Świata & Wydawnictwo TAKO, Warszawa – Toruń 2019 ISBN 978-83-956228-4-7 (Sfinansowana ze środków MNiSW na działalność upowszechniającą naukę).

T. 30 – Emilia Żiółkowska-Ganc, Andrzej Gołoński (1799-1854). Architekt - urzędnik Królestwa Polskiego

Polski Instytut Studiów nad Sztuką Świata & Wydawnictwo TAKO, Warszawa – Toruń 2019 ISBN 978-83-956228-6-1 (Sfinansowana ze środków MNiSW na działalność upowszechniającą naukę).

 

T. 31 – Kajetan Giziński i Tomasz Dziewicki, Studia o Wasiliju Kandinskim i grupie Der Blaue Reiter

Spis treści: Kajetan Giziński, Realizm eschatologiczny rosyjskiego symbolisty Wasilija Kandinskiego; Tomasz Dziewicki, Der Blaue Reiter: totemizm i awangarda.

Polski Instytut Studiów nad Sztuką Świata & Wydawnictwo TAKO, Warszawa – Toruń 2019; ISBN 978-83-956228-5-4 (Sfinansowana ze środków MNiSW na działalność upowszechniającą naukę).

STUDIA Z ARCHITEKTURY NOWOCZESNEJ

 

 

 

T. 7 -  Z problemów architektury 1 połowy XX wieku, pod. red. Joanny Kucharzewskiej

 

Spis treści:  Joanna Kucharzewska,  Wstęp; Irina V. Belintseva, Architektura budynków mieszkalnych w centrum Królewca (Königsberga) na początku XX wieku; Karolina Zimna-Kawecka, Krytyczny głos duchowieństwa wobec współczesnej architektury i sztuki sakralnej w dwudziestoleciu międzywojennym (na przykładzie terenów byłej dzielnicy pruskiej); Grzegorz Grąbczewski, Pałac w Przysieku koło Torunia – historia i teraźniejszość;  Tomasz Ziemkiewicz, Gmach Starostwa Krajowego Pomorskiego w Toruniu; Cathrine Luscinski, Historia powstania kościoła  pod wezwaniem Notre Dame du Travail w Paryżu (1897-1901)

Polski Instytut Studiów nad Sztuką Świata & Wydawnictwo TAKO, Warszawa-Toruń 2019  ISSN 2084-0713

SZTUKA EUROPY WSCHODNIEJ / ИСКУССТВО ВОСТОЧНЕЙ ЕВРОПЫ / THE ART OF EASTERN EUROPE

 

T. 7 - Sztuka ukraińska XX wieku i polsko-ukraińskie związki artystyczne, pod red. Jerzego Malinowskiego, Agnieszki Pospiszil i Ewy Sułek

 

Spis treści: Jerzy Malinowski, Od redakcji; Ołeksandr Fedoruk, Ukraińska Państwowa Akademia Sztuki: podstawy kształtowania (1917–1920); Вита Сусак, Украинское звено в сети европейских авангардов; Myroslava Mudrak, The Sobering Face of the Ukrainian Avant-Garde in the Late 1920s;

Iwanna Pawełczuk, Postimpresjonistyczne poszukiwania w twórczości Aleksandra Muraszki w latach 1911–1918; Людмила Соколюк, Михайло Бойчук и Михайло Жук как выпускники краковской Академии изящных

искусств и их вклад в развитие украинской художественной культуры ХХ века; Lubow Żwanko, Artysta Jewgienij Agafonow (1879–1955): wybitny przedstawiciel ukraińskiego malarstwa na emigracji; Татьяна Кара-Васильева, Переписка К. Шимановского и Н. Давыдовой в контексте сотрудничества художников авангарда и народных мастеров украинской вышивки; Olga Lagutenko, The art of Сonstructivism in Ukraine in the 1920–1930s.; Наталья Урсу, Подольская Мадонна в живописи Александра Грена; Walentyna Mołyń, Jewhen Sahajdaczny w historii sztuki Huculszczyzny: szkic do portretu; Юрий Бирюлёв, Поиски нового украинского национального стиля в архитектуре Львова начала ХХ века (1900–1914); Witalij Chanko, Dom Ziemstwa w Połtawie – fundamentalne dzieło ukraińskiej architektury secesyjnej XX wieku; Андрей Пучков,  Современность Александра Вербицкого: украинский архитектор в первой трети хх века; Andrii Markovskyi, Historical reminiscences in the oeuvre of Dmitro Dyachenko 1910–1930s; Орест Голубец, Художественная среда Львова второй половины хх века; Olga Denysiuk, Kobieta w twórczości Hryhorija Kruka: wspaniałe w tym, co banalne; Halyna Stelmashchuk, Creative activity of Mariya Harasovska-Dachyshyn: Polish and American periods; Oleksii Rohotchenko, Ukrainian textile art of the 1940s through the 1960s: Genre’s characteristic subject matter of as a proof of triumph of socialist realism; Глеб Вышеславский, География и особенности украинского нонконформизма; Дарина Якимова и Тетьяна Жмурко, Я vs. другой. Феномен поколения «семидесятников» в контексте украинского искусства второй половины ХХ века;  Oleksandra Osadcha, Nadiia Kovalchuk, The Strategies of visual representation of “Homo Sovieticus” (on the material of the Kharkiv School of Photography); Ольга Петрова, Три модели художественного мышления. Творчество Олега Животкова и его сыновей – Сергея и Александра; Оксана Баршинова, Специфика «картинного» мышления художников украинской Новой волны в контексте искусства 1980-х годов; Ewa Sułek, Nacprom. W poszukiwaniu piękna narodowych stereotypów; Zoya A. Chegusova, Imaginative and Plastic Transformations in Professional Decorative Art of Ukraine in the Age of Globalization; Юрий Криворучко, Сакральная архитектура Украины конца ХХ века; Kateryna Iakovlenko, Why There Are Great Women Artists in Ukrainian Art?; Галина Глеба, Тело Времени Харьковская фотографическая группа Время (1971–1980-е);  Tetiana Zhmurko and Tatiana Kochubinska,  Through the Roar of Space Cataclysms On Fedir Tetianych’s Artistic Practice; Kateryna Iakovlenko,  The Establishment and Development of the Paris Commune Squat in Kyiv; Tetiana Zhmurko,  A Few Words About Painting.

Polski Instytut Studiów nad Sztuką Świata & Wydawnictwo TAKO, Warszawa-Toruń 2019  ISSN 2353-5709 ISBN 978-83-956228-7-8
(Sfinansowana ze środków MNiSW na działalność upowszechniającą naukę).

 

SZTUKA I HISTORIA

 

T. 3 – Anna Dzierżyc-Horniak, Początki są zawsze najważniejsze…  Geneza i działalność Galerii Foksal. Teksty programowe, wystawy, wydarzenia, artyści 1955-1970

Polski Instytut Studiów nad Sztuką Świata & Wydawnictwo TAKO, Warszawa-Toruń 2019 ; ISBN 978-83-956228-0-9 (pozycja finansowana ze środków MNiSW  na działalność upowszechniającą naukę)

WORLD ART STUDIES

 

 

 

 

T. 19Poland – Japan. Contemporary art and artistic relations. Ed. by  Magdalena Durda-Dmitruk

 

Table of contents: Jerzy Malinowski, The centenary of diplomatic relations between Poland and Japan; Magdalena Durda-Dmitruk, Jikihitsu. The Signature of the Artist;  I. Studies: Anna Katarzyna Maleszko,  What does the East mean to the West?  On our inspirational get-togethers; Shigemi Inaga,  Utsushi and Utsuroi: Imprint and Transience; Yuko Nakama, Nature and humans: Physical reality in Japanese aesthetics. Reconsidering the pictorial spaces of Hokusai and teamLab; Magdalena Janota-Bzowska,Sign of the Artist, the Artistic Sign: The Autonomy of the Artist’s Signature; Anna Dzierżyc-Horniak, What one needs is concentration, inner silence, a willingness to listen: Koji Kamoji in Artistic Dialogue with Polish Artists; Joanna Zakrzewska, The Influence of Japanese Calligraphy and Ink Painting on Contemporary Polish Artists; Magdalena Durda-Dmitruk, Fragment of the whole: Traces of Japanese aesthetics in the silk works of selected contemporary Polish artists; Magdalena Furmanik-Kowalska, European fairy tales and kawaii aesthetics in the photography of Ewa Doroszenko; Tomasz Rudomino, The Japanese Avant-garde: from Michel Tapié to GUTAI and Hori Kōsai; Jerzy Uścinowicz, The New Temple of Saint Nicholas of Japan at the Kamennaya Gorka in Minsk, Belarus. The Near Tradition of the Far East; II. Institutions: Radosław Predygier, The Polish Trail in Okayama: The Polish Art and Science Mission in Japan; Kazuhiro Korenaga, To Connect Region and People through Art; Katarzyna Nowak, Japan’s Living National Treasures and their exceptional presence at the Manggha Museum of Japanese Art and Technology; Rina Matsudaira, Inspired by the Classics of East Asia. Searching for a meeting place of narratives and paintings; Akiko Kasuya, Celebration: Between the Aesthetic and the Critical; Yoko Nakata, 20 years of the BIWAKO Biennale; Yasuyuki Saegusa, Artists in residence in Kumamoto Prefecture 2010-2018; III. Artists: Agnieszka Rożnowska, Mono no aware: Memories of Kyushu; Paweł Jasiewicz, Every Timber Has Its Own Sound – Every House Has Its Song; Małgorzata Niespodziewana-Rados, Exercises in Mindfulness: My Japanese Experience in Creative Work; Joanna Stasiak, Immersed in Seeing; Przemysław Radwański, The Artist’s Craft as Meditation: Zen Practice and the Creative Process; Elżbieta Banecka, Uncombed from Kyoto; Atsushi Hosoi, A report on the progress, development and background of the work of young Japanese wood sculptors today. And about my own work; Gabriela Morawetz, Permeation / Image and Movement / Collaboration with the Tarinainanika Duet at the Biwako Biennale; Joanna Sitkowska-Bayle, Meetings with Japan: The works of Aliska Lahusen and Gabriela Morawetz; Magdalena Durda-Dmitruk, A few words after the conference and accompanying events; Programme of the International Conference: Jikihitsu. The Signature of the Artist. The Presence of Japanese Tradition in Contemporary Polish Art; Programme of the Accompanying Events: Jikihitsu. The Signature of the Artist. The Presence of Japanese Tradition in Contemporary Polish Art.

 

Polski Instytut Studiów nad Sztuką Świata & Wydawnictwo TAKO, Warszawa-Toruń 2019 ; ISSN 2543-4624 ISBN 978-956228-9-2 (Pozycja dofinansowana przez MKiDN z programu Czasopisma)

ŹRÓDŁA DO DZIEJÓW SZTUKI / SOURCES FOR ART HISTORY

 

 

T. VI AMałgorzata Geron, Jerzy Malinowski, Manifesty polskiej awangardy artystycznej: Formiści – Bunt – Jung Idysz 1917 – 1922, red. Grażyna Raj

 

Spis treści: Od redakcji (Jerzy Malinowski); Małgorzata Geron, Jerzy Malinowski, Manifesty awangardy; Część I.  Małgorzata Geron, Formiści; Część II. Jerzy Malinowski, Bunt; Część III. Jerzy Malinowski, Jung Idysz i żydowskie środowisko artystyczne „nowej sztuki” w Polsce. [Każda część zawiera: Wstęp, Ilustracje, Antologię tekstów).

 

Polski Instytut Studiów nad Sztuką Świata & Wydawnictwo TAKO, Warszawa – Toruń 2019  ISBN 978-83-65480-37-8 (Pozycja dofinansowana ze środków MKiDN z Narodowego Programu Rozwoju Czytelnictwa)

POZA SERIAMI:

 

 

Medieval and early Modern Art in Central Europe, Eds. by Waldemar J. Deluga & Daniela Rywikowa

Contents: Waldemar Deluga, Daniela Rywikova, Introduction. Medieval Art in Central Europe in Outlines; Pavol Černý, Un manuscrit enluminé du XIIIe siècle à Olomouc ; Hana Runčíková, The Passional of Abbess Cunigunde: Old Theme, New Approaches; Daniela Rywiková, Art and Devotion in the Female Religious Communities of Late Medieval Český Krumlov; Jana Grollová, Czech Reformed Homiletics and its Visual Reflection in 15th and 16th Century Central European Church and Chapel Interiors; Ema Součková, Fabián Puléř: Between the Gothic and the Renaissance; Petr Čehovský, Different Reasons for the use of Gothic and Renaissance Style in Central European Architectural Sculpture between the years 1490-1550; Jennifer Vlček Schurr, “Contemplare in plagam …:ONTEMPLARE IN PLAGAM... ”: “Gaze into the wound...” – New Discoveries relating to the Passional of Abbess Cunegund; Waldemar Deluga, The Art of National Minorities in the former Polish-Lithuanian Commonwealth; Nazar Kozak, Architectural Background as a Message: A Case from the Akathistos Cycle in the Lavriv monastery; Svitlana Olianina, Family Coats of Arms on the Iconostasis: Iconic and Conventional Signs; Teresa Pac, Constructing the Catholic Middle Ages in the Process of the Production of Catholic National Identity in Contemporary Poland.

Polish Institute of World Art Studies & Ostrava University 2019       

 

 

Waldemar Deluga, Ukrainian Painting Between the Bizantine and Latin Traditions

Polish Institute of World Art Studies & Ostrava University 2019; ISBN 978-83-949807-9-5

 

La Espiritualidad en América Latina, Adriana Sara Jastrzębska & Katarzyna Szoblik (redactoradas)

 

Spis treści / Contents: Introducción; Teresa Jaromin, El mito de origen de los incas en las crónicas y su relación con el trabajo; Katarzyna Szoblik, Figuras de memoria en las narraciones nahuas sobre el pasado: el topos de la agencia femenina en la escena política del Centro de México; Ewa Kubiak, Alegoría de la Ley Antigua y de la Ley Nueva – la lectura iconográfica de un cuadro del Museo de San Francisco en La Paz; David Terrazas-Tello, El mito de origen mixteco y la complejidad: Cultura Espiritual en El pensamiento simbólico-mitológico-mágico; Edyta Andzel-O’shanahan, El mito, el rito y la ficción - Regina – 2 de octubre no se olvida de Antonio Velasco Piña y la función mitopoética de la narrativa moderna;  Izabela Laskowska, Sigla y Macondo: pueblos hermanos Los mundos mágicorrealistas de Gabriel García Márquez y Jerzy Pilch;  Maja Zawierzeniec, Algunas observaciones sobre la narcoespiritualidad mexicana en el siglo XXI en su contexto sociopolítico;  Carlos Dimeo Álvarez, Performance DADA su historia y búsqueda;  Marcin Sarna, Ritos de violencia en Roberto Bolaño.

La Campana Sumergida Editorial  &  Polish Institute of  World Arts Studies

Bielsko-Biała 2019 ISBN 978-83-949807-1-9 ISBN 978-83-945211-6-5 

Jung – Idisz [Jung Idysz]  /  Yung-Yidish 1919 – reprint 3 almanachów grupy (w wersji oryginalnej - jidisz, polskiej i angielskiej) pod red. Irminy Gadowskiej, Adama Klimczaka I Teresy Śmiechowskiej

 

Spis treści: Teresa Śmiechowska, Adam Klimczak, Wprowadzenie / Introduction; Jerzy Malinowski, Tradycje Jung Idysz / The Tradition of Yung Yidish; Irmina Gradowska, Eleonora Jedlińska, „A dźwięki naszych bębnów rozpamiętują nawałnicę istnienia”: Łódzka grupa Jung Idysz – inspiracje i znaczenie / ‘And we drum out the storm of the ineffable’: Inspiration and Significance of the Yung-Yidish Avant-Garde Group from Łódź; Janusz Zagrodzki, Grupa Jung Idysz w poszukiwaniu sztuki uniwersalnej / Yung-Yidish in Search of Universal Art; Krótkie noty biograficzne artystów współpracujących z pismem „Jung Idysz” / Short biographical notes of the artists cooperating with Yung-Yidish magazine.  

Muzeum Miasta Łodzi i Polski Instytut Studiów nad Sztuką Świata, Łódź 2019 (s. 60);  ISBN 978-83-65026-35-4  ISBN 978-83-949807-3-3

 

Beata Klocek Di Biasio,  Mitoraj. A dialog between art and history. Foreword by Sir George Jacobescu. Translated into English by  Marcin Turski. Civer design Rafał Ołbiński,

Polski Instytut Studiów nad Sztuką Świata & Wydawnictwo TAKO, Warsaw-London  2019  ISBN 978-83-949807-7-1 

Dorota Grubba-Thiede, Społeczne konteksty współczesnej rzeźby i sztuki multimedialnej. Studia nad sztuką polską i powszechną

Spis treści: Rozdział I: Idee nowoczesnej sztuki wobec „nagiego życia”. O „obecności” Katarzyny Kobro w horyzoncie współczesnych działań artystycznych na przykładzie wystawy: „MEDYTACJE FIBONACCIEGO + sztruksowy zając | wobec Katarzyny Kobro (1898-1951)”; Rozdział II: „Linie papilarne rzeźby”. Czasoprzestrzeń w interpretacjach artystów rozpraszających doświadczenia traumy; Rozdział III: „Każda wspólnota jest wymyślona”. Od psychogeografii przez Konstrukcję w procesie do Szarej strefy ; Rozdział IV:  Ecovention, efemeryczność. Bliskość, jako sztuka zaangażowana – nowe praktyki kontrkultury.

 

Polski Instytut Studiów nad Sztuką  Świata, Warszawa 2019 ;  ISBN 978-83-949807-2-6

From Ausgleich to the Holocaust. Ukrainian and Jewish Artists of Lwmbwerg / Lwów / Lviv, ed. by Sergey R. Kravtsov, Ilia Rodov and Małgorzata Stalarska-Fronia

Contents: Sergey R. Kravtsov And Ilia Rodow, Introduction; Chapter I: Native versus Alien: Magdalena Kunińska,  On the Borderline: Marian Sokołowski’s Attitude towards Byzantine and Ruthenian Art; Chapter 2: Human Dimensions of Nation’s Art: Małgorzata Stolarska-Fronia, Ephraim Moses Lilien and his Lviv Connections; Jerzy Malinowski, The Art of Wilhelm Wachtel: Style and Iconography; Monika Czekanowska-Gutman: Image, Sources and Interpretation: Wilhelm Wachtel’s Illustrations to Jerzy Żuławski’s Translation of the Son of Songs; Katarzyna Kulpińska, Graphics by Leopold Lewicki in Cracow and Lviv Milieus; Sergey R. Kravtsov, Józef Awin on Jewish Visual Culture; Żanna Komar, Sanatorioum on Vorochta: Józef Awin’s Magic Mountain: Sylwia Yoma Tarquine: Józef Awin’s Legacy; Chapter 3: Shaping Identities, Sharing Art: Weronika Drohobycka-Grzesiak: Architects Zygmunt Sperber and Ryszard Hermelin: Lviv and Truskavets Projects; Małgorzata Geron: Formistic Lviv; Yurii Biryulov: Jewish Sculptors in Lviv, 1919-1841; Olena Yakumova: Figurative Sculpture in the Lviv City Architecture of the Early Twentieth Century Century; Chapter 4: Staging Art, History and Community: Iryna Horban, Museums of Ukrainian and Jewish Communities of Lviv: History and Destiny of the Collections; Vita Susak: National Art Gallery of Lviv: Art Museum as a Theater of History; Chapter 5: Art for Life:  Halyna Hlembotska, Art in the Face of Death: Jewish Artists and Architects in Janowska Concentration Camp; Charter 6: Nadia Watson, Maintaining, Ukrainian Identity in Australia: Folk Crafts by Osyp Petrivskyj; Eugeny Kotlar, East European Synagogue Wall Paintings in the Immigrants Synagogues of New York; Chapter 7: Constructing the Heritage: Ronald Grun: Klezmer Music in Transition from Eastern European to Western Millieus.

Materiały konferencji “The Ukrainian and Jewish Artistic and Architectural Milieus of Lwów / Lemberg / Lviv: From Ausgleich to the Holocaust” w Centrum Historii Miejskiej Środkowo-Wschodniej Europy we Lwowie z udziałem Instytutu w listopadzie 2012 roku.

Grünberg Verlag, Weimar - Rostock 2019; ISBN 978-3-933713-55-1

Ostatnie publikacje

SPRAWOZDANIE I BIBLIOGRAFIA / REPORT AND BIBLIOGRAPHY 2000-2015
więcej
SZTUKA I KRYTYKA / ART AND CRITICISM KOMUNIKAT ZARZĄDU POLSKIEGO INSTYTUTU STUDIÓW NAD SZTUKĄ ŚWIATA, nr 7-8 (82-83)
więcej
KULTURA ARTYSTYCZNA T. 2
więcej
STUDIA Z ARCHITEKTURY NOWOCZESNEJ / STUDIES ON MODERN ARCHITECTURE, T. 6
więcej
ARTE DE AMERICA LATINA – SZTUKA AMERYKI ŁACIŃSKIEJ, NR 8
więcej
WORLD ART STUDIES 2018 T. 18
więcej
DAGEROTYP 2018 NR 1 (25)
więcej
POZA SERIAMI
więcej
ŹRÓDŁA DO DZIEJÓW SZTUKI / SOURCES FOR ART HISTORY, T. IV
więcej
ŹRÓDŁA DO DZIEJÓW SZTUKI / SOURCES FOR ART HISTORY, T. V
więcej
ART OF THE ORIENT, T. 7
więcej
PAMIĘTNIK SZTUK PIĘKNYCH / FINE ART DIARY, T. 8
więcej
SERIES BYZANTINA. STUDIESON BYZANTINE AND POST-BYZANTINE ART, VOL. XVI
więcej
STUDIA O SZTUCE NOWOCZESNEJ / STUDIES ON MODERN ART, T. 6
więcej
SZTUKA EUROPY WSCHODNIEJ / ИСКУССТВО ВОСТОЧНОЙ ЕВРОПЫ / THE ART OF EASTERN EUROPE T. VI
więcej
POZA SERIAMI / OUT OF SERIES
więcej
SZTUKA I KRYTYKA / ART AND CRITICISM KOMUNIKAT ZARZĄDU POLSKIEGO INSTYTUTU STUDIÓW NAD SZTUKĄ ŚWIATA, nr 9 (84)
więcej
SZTUKA I KRYTYKA / ART AND CRITICISM KOMUNIKAT ZARZĄDU POLSKIEGO INSTYTUTU STUDIÓW NAD SZTUKĄ ŚWIATA 2019, nr 10 (85)
więcej
SZTUKA I KRYTYKA / ART AND CRITICISM. KOMUNIKAT ZARZĄDU POLSKIEGO INSTYTUTU STUDIÓW NAD SZTUKĄ ŚWIATA 2019, nr 11 (86)
więcej
SZTUKA I KRYTYKA / ART AND CRITICISM. KOMUNIKAT ZARZĄDU POLSKIEGO INSTYTUTU STUDIÓW NAD SZTUKĄ ŚWIATA 2019, nr 12 (87)
więcej
ŹRÓDŁA DO DZIEJÓW SZTUKI / SOURCES FOR ART HISTORY, T. VI
więcej
POZA SERIAMI
więcej
POZA SERIAMI
więcej
POZA SERIAMI
więcej
STUDIA I MONOGRAFIE / STUDIES AND MONOGRAPHS
więcej
SZTUKA I KRYTYKA / ART AND CRITICISM. KOMUNIKAT ZARZĄDU POLSKIEGO INSTYTUTU STUDIÓW NAD SZTUKĄ ŚWIATA 2020, nr 1 (88)
więcej
SZTUKA I KRYTYKA / ART AND CRITICISM. KOMUNIKAT ZARZĄDU POLSKIEGO INSTYTUTU STUDIÓW NAD SZTUKĄ ŚWIATA 2020, nr 2 (89)
więcej

Ważna informacja

Zamknij
Ta strona używa plików cookies, aby ułatwić korzystanie z Serwisu. Jeżeli nie chcesz, by pliki cookies były zapisywane na Twoim dysku możesz zmienić ustawienia swojej przeglądarki. Brak zmiany ustawień przeglądarki oznacza zgodę na ich użycie. Więcej na temat plików cookies w Polityce cookies.