Hasło Instytutu
Polska wersja Polska wersja Polska wersja English version

Aktualności

2021-05-04

POLSKA KRYTYKA ARTYSTYCZNA

XIX – XXI WIEKU

Polski Instytut Studiów nad Sztuką Świata przystępuje do wydania kolejnej pozycji poświęconej krytyce artystycznej i myśli o sztuce. Tomem 16 „Pamiętnika Sztuk Pięknych / Fine Art Diary” Instytut pragnie uczcić 200-lecie polskiej krytyki artystycznej, której początki sięgają lat 1819-1822 w Warszawie i w Wilnie.

Instytut wraz z Zakładem Historii Sztuki Nowoczesnej WSP UMK organizował konferencje i publikował pozycje poświęcone tym zagadnieniom. Wśród nich znalazły się tomy: Dzieje krytyki artystycznej i myśli o sztuce  (2008), Manifesty polskiej awangardy artystycznej: Formiści – Bunt – Jung Idysz 1917-1922 (2019). W wielu tomach roczników „World Art Studies”, „Sztuka Europy Wschodniej / Искусство Восточной Европы / The Art of Eastern Europe”, „Pamiętnika Sztuk Pięknych” i seriach „Studia i monografie” oraz   „Studia o sztuce nowoczesnej / Studies on modern art” zamieszczone zostały artykuły i tomy o krytyce artystycznej i myśli o sztuce (www.world-art.pl ).  

W związku z pandemią nie Instytut nie organizuje konferencji, prosząc zainteresowanie osoby o zgłoszenie tytułów do wydawanego tomu do 31 maja

2021 na adres: biuro@world-art.pl. Zasady publikacji znajdują się na stronie www.world-art.pl/Czasopisma i serie wydawnicze / Pamiętnik Sztuk Pięknych / Dla autorów. Termin nadsyłania tekstów (około 10 stron i 7 ilustracji oraz streszczenie angielskie) – 10 września. Punktacja tomu jako monografii z ISBN – 80 pkt.

Redaktorzy tomu: dr Małgorzata Geron (m.geron@poczta.fm) i prof. Jerzy Malinowski (jmalin@poczta.onet.pl).

Wśród zagadnień, na które redaktorzy pragnęliby zwrócić uwagę, nie wykluczając innych tematów, znajdują się: 1/. Geneza polskiej krytyki artystycznej 1819-1822 – Warszawa, Wilno; 2/. Polska krytyka sztuki między akademizmem i realizmem; 3/. Lwowska krytyka artystyczna (polska, ukraińska, żydowska); 4/. O sztuce na łamach niemieckiej prasy Wielkopolski i Pomorza; 5/. Żydowscy krytycy artystyczni; 5/. Polscy krytycy i korespondenci w Paryżu; 6/. Krytycy w kręgu międzywojennej awangardy; 7/. Krytycy o architekturze i sztuce stosowanej; 8/. Krytyczki sztuki w Polsce; 9/.  Sztuka w powojennej prasie emigracyjnej w WB, USA i Kanadzie; 10/. Krytyka artystyczna między 1955 a 1968/1970; 11/. Kongres AICA w Polsce w 1975; 12/. O sztuce w prasie podziemnej lat 80; 13/. Rola współczesnej krytyki artystycznej; 14/. Polska krytyka wobec sztuki świata; 15/. Język i terminologia polskiej krytyki; 16/. Zawód krytyka sztuki; 17/. Dokumentacja dziejów polskiej krytyki artystycznej i piśmiennictwa o sztuce.

 


 

POLSKIE I RADZIECKIE MALARSTWO, RZEŹBA I GRAFIKA

1955-1968/1970

Tom IX rocznika „Sztuka Europy Wschodniej” po raz pierwszy podejmuje wyłącznie tematykę sztuki współczesnej – malarstwa, rzeźby, grafiki, sztuki nowych mediów. W szczegółowym zakresie odnosi się to do lat 1955 – 1968/1970. Dla redaktorów tomu mniej interesujące wydają się relacje sztuki i kontakty między środowiskami obydwu państw (mocno uwarunkowane restrykcyjną polityką kulturalną), bardziej – porównanie generalnej sytuacji w skali międzynarodowej, w jakiej przyszło działać artystom oraz wspierającym ich krytykom i ludziom sztuki. 

Powstanie Ruchu Państw Niezaangażowanych na konferencji w indonezyjskim Bandungu w kwietniu 1955 poprzedziło V Światowy Festiwal Młodzieży i Studentów w sierpniu tegoż roku w Warszawie. Zorganizowana wówczas Ogólnopolska Wystawa Młodej Plastyki „Przeciw wojnie – przeciw faszyzmowi”, zwana też  Arsenałem, przełamując realistyczne i postimpresjonistyczne  konwencje, otworzyła nowy etap w sztuce polskiej,  łączony z tendencjami ekspresjonizmu, a potem awangardy. Polskie władze akceptowały nowoczesność, opierając się na modelu sztuki ukształtowanym we Francji - kraju wspierającego politycznie Polskę.  Z modernizmu francuskiego czerpano inspiracje surrealizmem, taszyzmem, nawiązywano do  nowej paryskiej awangardy lat 60. i 70. Francja wspierała wymianę stypendialną, z której skorzystała duża część polskiego środowiska artystycznego i intelektualnego. Działalność II Grupy Krakowskiej, Galerii Krzywego Koła w Warszawie, Muzeum Sztuki w  Łodzi, krajowe i międzynarodowe wystawy, Sympozjum Artystów i Naukowców w Puławach, Biennale Form Przestrzennych w Elblągu, Galeria Foksal, polska szkoła plakatu, polska szkoła tkaniny, teatry Cricot 2 i Laboratorium, Studio Eksperymentalne Polskiego Radia, polska szkoła filmowa (i inne) spowodowały, że lata  do wydarzeń marcowych 1968 były jednym z najbardziej twórczych w światowej skali okresów sztuki polskiej. 

W Związku Radzieckim po 1953 roku zaczęła się liberalizacja, nazwana „odwilżą”. Odpowiednikiem polskich nowatorów stali się artyści nonkonformiści, negujący oficjalną sztukę socrealizmu i organizujący nieoficjalne wystawy. W 1957 roku  odbył się w Moskwie VI Światowy Festiwal Młodzieży i Studentów, a na związanej z nim Międzynarodowej Wystawie Sztuki Krajów Socjalistycznych w dziale polskim pokazano prace bliskie abstrakcji. Sztukę współczesną prezentowały wystawy Picassa (1956),  amerykańskich abstrakcjonistów (1959), w następnych latach współczesnej sztuki francuskiej i brytyjskiej. Po ostrej politycznej nagonce na wystawę radzieckich artystów w Maneżu w Moskwie w 1962 roku, nowe prądy prezentowane były na wystawach nieoficjalnych. Po XX Zjeździe KPZR w 1956 roku ukształtowało się pokolenie „szestidiesiatnikow”. Wśród nich  dużą rolę odegrało studio malarzy abstrakcjonistów „Новая реальность”, którzy wzięli udział we wspomnianej wystawie w 1962 roku. W Leningradzie nurt „nieoficjalnej” sztuki zaczął się w 1955 publikacją podziemnego pisma „Голубой Бутон”, poprzedzającego m.in. pracowniane wystawy nonkonformistycznych artystów. Na przełomie lat. 50 i 60. ukształtował się realistyczny „surowy styl”, nawiązujący do Dejneki i twórczości lat 20., który ujawnił się na moskiewskiej wystawie „Radziecka Rosja” w 1960 roku.

Przedstawione zagadnienia sztuki polskiej i sztuki rosyjskiej lat 1955-1968/1970 były przedmiotem referatów na I Konferencji Polskich i Rosyjskich Historyków Sztuki POLSKA-ROSJA: SZTUKA I HISTORIA w Warszawie w 2012 roku, opublikowanych w t. II rocznika „Sztuka Europy Wschodniej” w 2014. Po kilku latach redakcja pisma pragnie powrócić do   artystycznej współczesności.  

Prosimy o nadsyłanie tematów artykułów w językach polskim, rosyjskim lub angielskim  do 31 maja 2021 roku na adres

 sztukaeuropywschodniej@gmail.com 

Redaktorzy tomu: Irina Gavrash i prof. Jerzy Malinowski (biuro@world-art.pl.).

Ostatnie publikacje

SPRAWOZDANIE I BIBLIOGRAFIA / REPORT AND BIBLIOGRAPHY 2000-2015
więcej
SPRAWOZDANIE I BIBLIOGRAFIA ZA 2019 ROK
więcej
KULTURA ARTYSTYCZNA T. 2
więcej
STUDIA Z ARCHITEKTURY NOWOCZESNEJ / STUDIES ON MODERN ARCHITECTURE, T. 6
więcej
ARTE DE AMERICA LATINA – SZTUKA AMERYKI ŁACIŃSKIEJ, NR 8
więcej
WORLD ART STUDIES 2018 T. 18
więcej
DAGEROTYP 2018 NR 1 (25)
więcej
POZA SERIAMI
więcej
ŹRÓDŁA DO DZIEJÓW SZTUKI / SOURCES FOR ART HISTORY, T. IV
więcej
ŹRÓDŁA DO DZIEJÓW SZTUKI / SOURCES FOR ART HISTORY, T. V
więcej
ART OF THE ORIENT, T. 7
więcej
PAMIĘTNIK SZTUK PIĘKNYCH / FINE ART DIARY, T. 8
więcej
SERIES BYZANTINA. STUDIESON BYZANTINE AND POST-BYZANTINE ART, VOL. XVI
więcej
STUDIA O SZTUCE NOWOCZESNEJ / STUDIES ON MODERN ART, T. 6
więcej
SZTUKA EUROPY WSCHODNIEJ / ИСКУССТВО ВОСТОЧНОЙ ЕВРОПЫ / THE ART OF EASTERN EUROPE T. VI
więcej
POZA SERIAMI / OUT OF SERIES
więcej
ŹRÓDŁA DO DZIEJÓW SZTUKI / SOURCES FOR ART HISTORY, T. VI
więcej
POZA SERIAMI
więcej
POZA SERIAMI
więcej
POZA SERIAMI
więcej
STUDIA I MONOGRAFIE / STUDIES AND MONOGRAPHS
więcej
SZTUKA I KRYTYKA / ART AND CRITICISM 2000 NR 11-12
więcej
SZTUKA I KRYTYKA / ART AND CRITICISM 2021 NR 1
więcej
KULTURA ARTYSTYCZNA T. 3
więcej
WORLD ART STUDIES 2020 T. 20
więcej
SZTUKA EUROPY WSCHODNIEJ / ИСКУССТВО ВОСТОЧНОЙ ЕВРОПЫ / THE ART OF EASTERN EUROPE T. VI
więcej
STUDIA Z ARCHITEKTURY NOWOCZESNEJ / STUDIES ON MODERN ARCHITECTURE, T. 8
więcej
SERIES BYZANTINA. STUDIES ON BYZANTINE AND POST-BYZANTINE ART, VOL. XVIII
więcej

Ważna informacja

Zamknij
Ta strona używa plików cookies, aby ułatwić korzystanie z Serwisu. Jeżeli nie chcesz, by pliki cookies były zapisywane na Twoim dysku możesz zmienić ustawienia swojej przeglądarki. Brak zmiany ustawień przeglądarki oznacza zgodę na ich użycie. Więcej na temat plików cookies w Polityce cookies.